Komunitet

Mongolë që vijnë e vdesin në Amerikë - Nga Faruk Myrtaj

  • Published in Krijimtari

Të tre vëllezërit, ishin trup-vegjël. Kush e di ç’temperaturë i kishte lënë si Gishto, fat përrallash. Në gjithçka tjetër normalë, të qeshur e të shkueshëm, me njeri tjetrin dhe ne, fqinjët, të tërë emigrantë në Amerikë. Me sy të lirë, besohej se ne të tjerët ndryshonim, rriteshim, plakeshim. Ata të tre jo...

Pamja, thjesht dukja, kundrohet si e përhershme, ndryshimet s’kapen aq lehtë prej syrit, ose vërehen aq pak sa nuk bien në sy. Ne thjesht mësohemi me veten, ngaqë kjo ndryshon bashkë me syrin. Mbase kështu ndodh me kombet, shtetet, qytetërimet, me tërë botën, si me jetët e njerëzve në to. Te tjetri, ndryshimi është i pafshehshëm.

Tre Vëllezërit Mongolë nuk shfaqnin dallim nga njeri tjetri, por ata vetë s’linin rast ta shprehnin diferencën mes Amerikës ku erdhën dhe Mongolisë që lanë. Ne të tjerët, mbase për shkak të mjegullës së nderur mes Kinës e Rusisë, Mongolinë e përfytyrojmë ende si vend blegtoral, ende mesjetar, ngaqë më shumë dimë për të shkuarën e saj dikur, nën emrat e thellësive të kujtesës Chenghiz Khan dhe Ulan Bator. Kjo lloj kqyrje panoramike vendoste një si sfond perandorak, në çdo bisedë me subjekt mongol. Dhe lejonte t’i thërrisnim me një emër: “Tri Vëllezërit Khan”. Gjithçka më tej, në këtë histori, mund të vështrohet si metaforë, sido si e tolerueshme, edhe nëse e papranueshme.

Vëllezërit Khan kishin dëgjuar për Amerikën ku nuk paragjykohej tjetri, truall e mundësi për të gjithë, që u nisën pikërisht këtu, sado gjatë t’u shkonte rruga. Në tokën e premtuar si gjithë të tjerëve, nisën kolegje të ndryshme, të tre shkëlqyeshëm. Janë si ne, thosha unë dhe njerëzit e mi, sa herë dëgjonim si flisnin për shkollimin e të ardhmen. Aq më shumë kur dëgjuam sjelljen ndaj prindërve të tyre, që edhe erdhën deri kaq larg për t’i parë bijtë.

U bë e zakonshme t’i ndiqnim me sy dhe, dëshiroj të më besoni kur rrëfej, pikoja merak mos ndokush i nënqeshte a guxonte t’i përfliste për shtatin e tyre. Me më të voglin prej Khanëve u njoha nga afër. Doli se ishim edhe të së njëjtës moshë. Kjo më trishton sot e kësaj dite, kur i kthehem kohës së bukuruar me ta. Edhe pse jam aq gjatë në këtë jetë sa të pranoj se fatet, jo veç të njerëzve, janë tjetër gjë.

Besonim se jetonin gëzueshëm, së paku si ne të tjerët, se çdo gjë u shkonte në të mbarë, edhe kur dëgjuam se prindërit e tyre do të iknin më herët se ishte menduar. Khani i vogël pranoi se të tre vëllezërit i qene dorëzuar ngulmit të prindërve, pas disa vizitave te mjeku.

Bëra ta qetësoj. Se ishte e vërtetë se tërë të moshuarit që vinin në qytete të mëdha, veçanërisht ata nga Lindja, edhe si vizitorë, kalonin në pa-rehati, madje në turbullirë të menduari. Thjesht mund të besohej se tërë pleqve të botës, vetëm dheu i lindjes u ishte prehje.

“Aq më shumë që Amerika, është e ëndërrimtarëve! Dhe, ëndrrat u shkojnë të rinjve, apo jo vëlla?!”

Khan më dëgjoi mirësjellshëm për ç’i thashë, edhe pse dihej se asnjë shpjegim s’e mbush boshllëkun e prindërve. Dhe, t’i shihje atë ditë të ikjes së prindërve: babai, nëna dhe tre djemtë e tyre, bënin gjithçka t’i gëzoheshin deri në fund pranisë së familjes së plotë. Edhe sytë lodronin në lot. Pse ta fshehim, qanim edhe ne, dëshmitarët, në ballkonet e dritaret, pas perdeve, në kujdes për të mos i lënduar pa dashur, si kuriozë.

Mua vetë nuk mu ndenj, dola t’i përcillja. Prindërit ishin edhe më të dashur, më të dhembshur se në rrëfimet e Khanit të Vogël. Në të vërtetë, të tre përgjëroheshin, a thua ne ngurronim t’i besonim, se prindërit e tyre ishin më të mirët në botë: “Kurrë s’kërkuan gjë prej nesh! Edhe tani, luten të na dërgojnë prej prodhimeve në kopshtin atje…!”

Teksa pranova tërë dëshirë të ndiqja rrëfimet e tij, u ndjeva i joshur të përfytyroja rrugëtimin e prindërve Khan, dhe u gjenda ta bëja këtë edhe për tre djemtë e tyre, të mongolëve të tjerë të mëparshëm, të gjithë llojeve të tjerë njerëzorë, mbërritur njëkohshëm me mua në Amerikë. Të “dinastisë Khan”, më shëmbellenin të gjithë, edhe pse jo domosdo për shkak të luftërave, jo të gjithë në kuaj hazdisur stepash, rërave të Mongolisë së brendshme dhe asaj perandorake, shkretisë së Gobit, ku kufijtë shfaqeshin mugull e, në çastin tjetër, mbyteshin prej rërës.

Më bëhej se diku-diku, edhe tre Gishtove të mi në udhëtimin për kismet në Amerikë u ishte dashur të vazhdonin me deve beduinësh, të duronin gjatë për ujë, të hapëronin gjysma-gjysma dunave të rërës së verdhë, bri sinorëve hipotetikë të Tibetit, nën vështrimin filozofik të murgjëve budistë që vetë s’kishin menduar kurrë për të dalë prej manastireve, as kur të pafetë do t’ua shembnin ato. Mbetej përanash Indi e Gangu që kokëfortësisht vijuan të rridhnin për në Jug. Në udhëtim mitik, gjendeshin dikur aty ku Tigri i avitej Eufratit dhe kalonin nën kopshtet e varura pa kullë Babiloni, targete të kohëve mitike që nuk sosnin. I lanë pas edhe kufijtë e lëvizshëm të Perandorisë Otomane trazuar prej madhështisë së Aleksandrit të Madh që arriti ta shfaqte aq shkurtër distancën mes Dodonës dhe Budës, por dhe sedrën e ballkanasve përballë kalifëve. Fare kollajshëm mbase kapërcyen kufijtë e shuar të ish-republikave të hapësirës së rënë sovjetike dhe, në aty në brigjet e Azisë së Vogël ku ende hënëzonte hileja e kalit Homerik, ia besuan fatin ndonjë anijeje liburne a dardane, për t’i mbërritur në Gjibraltaret, ku u duhej të pajtonin ndonjë avullore nxjerrë si për lojë fëmijësh të rritur prej muzeve të hershëm spanjollë.

Tërë mjetet e përdorura, kuajt e devetë, trapet e varkat, të gjitha, zbukuruar me shenja e tatu, që të ftojnë të rrekesh të besosh se fati i njerëzve dhe i perandorive në të cilat udhëtonin shpirtrat e trupat e tyre, s’ka si të mos jetë po ai dikur. Humbën dhe u zgjuan në gjumin e thellë të lundrimeve të gjatë, në ëndërritje për brigje që s’mund të ishin vetëm se brigjet e Amerikës, nëse pikërisht aty zbritën prej vërteti kolombë...

Përfytyrimi im nuk nginjet për shkak të detajeve të rrëfimeve të Khanit të Vogël, për Prindërit e tyre që sapo lanë Amerikën e tre djemve... Janë disa muaj më të thinjur, tashmë, në ngut për tu kthyer në Mongolinë e tyre. Diku në rrethinat e Ulan Batorit, ku tjetër, përfytyroj unë. Megjithë mjegullën e copëtuar prej patkonjve të kalorësisë së përfytyruar, vendlindja i josh, qoftë edhe në emër të fundit të jetës së tyre tashmë që, tek e fundit, s’ka pse ndodh në sy të djemve, marrë me mend, ngaqë Khani i vogël, pa hollësi, ma përmendi vizitën te doktori...

S’është e lehtë të përfytyrosh kthimin e moshatarëve që lenë djemtë pas, por edhe aq kollaj s’është të marrësh me mend një perandori si Mongolia e vjetër që sot mezi shërbente si shtëpi pleqsh. Kohët ndërronin bashkë me perënditë dhe perandoritë që i sundonin. Dikur s’kishte paqe, as kufij. Kapërcenin male, për kush-e-di-ku. Dikush sillte haber për ndonjë oaz të shfaqur dhe njerëzia nisej për andej. Në shkretëtirën e poshtme ka punë, lajmërohej. Pra duheshin ushtarë. Ky ishte lajmi. Punë ishte lufta. S’kishte luftëra botërore, si më pas, por luftimet s’reshtnin. Luftërat hapnin rrugë për te bota e panjohur, nisur aty ku sa po kishte shkelur paqja e mbrame. Të gjithë, luftëtarët, luftërat e kufijtë, jetët e vdekjet, emigronin. Njerëzit lindeshin e vdisnin mes paqes e luftrave dhe vet perandoritë përmes tyre ngjizeshin, madhoheshin e vdisnin brenda njëra tjetrës. Askush s’fitonte përfundimisht.

Vëllezërit Khan ishin me fat, mendoja, që nuk u lindën asokohe. Zor t’i merrte kush ushtarë aq Gishto sa ishin...

Kishin mërguar edhe Khanët e sotëm, për krejt tjetër. Vazhdonin shkolla, bënin plane për shkolla të tjera. Zyrat pritëse për emigrantët u ofronte variante favorizuese, në përputhje me shtatin e tyre, por ata s’i bënin bisht asnjë lloj pune. Krenarë, të dashur, të dhembshur. Nuk nginjesha së medituari, duke i vështruar.

T’i shihje ditëve të festave, apo fundjavave, tek dilnin të tre.

Do shkojmë të flasim me prindërit, thoshte Khan, me gëzim më të vogli. Në të vërtetë si tre vogëlushë që s’donin të rriteshin kurrë në sy të prindërve...edhe pse ata nuk kishin mundur t’i mbanin dot më gjatë aty…

Ajo që dëgjoja nga Khan, pas bisedave në telefon me prindërit larg në Mongoli, m’i rriste flatrat e përfytyrimit. Mrekulloheshin njësoj teksa dëgjonin zërin e njeri tjetrit. Sigurisht, prindërit e tërë botës moshohen një ditë; tërë fëmijët e botës, dikur dëgjojnë lajme jo të mira për shëndetin e etërve e nënave. Pavarësisht llojit a lulëzimit të perandorive, mbretërive a shteteve, njerëzit në to pra edhe prindërit plaken, kolliten e sëmuren përherë e më dendur, por ndodh që ikin edhe pa u sëmurur kurrë. Kisha ndjesinë se në rrëfimin e Khan dhe në imazhet e mia, vërtet humbiste koha e ngjarjes.

E shkuara mongole ngatërrohej me të sotmen e tre vëllezërve në këtë Amerikë, që tjetërsohej përditë edhe kjo. Flitet e përfytyrohet vdekja e njeriut si diçka që kapërcen sinorë e kufij shtetesh e qytetërimesh. Pashmangshëm, pa vdekjen klasike, zonat e mbytura nga ujrat kthehen kudo shkretëtirë. Vetë vdekja, mërgon në vise e troje të panjohura, pa kriter moshe.

Sipas rrëfimit të Khan, prindërit bënin më shumë se dy orë e gjysëm rrugë, deri tek pika më e afërme me zyrë postare, ngrehinë me një aparat të vetëm telefoni. Mbase njeriu i Postës i fuste brenda të dy pleqtë, u bënte vend afër sobës me samovar dhe pasi merrnin veten nga i ftohti, kërkohej linja telefonike. Lidhja me Amerikën mund të zgjaste një copë herë të mirë, teksa gjërat për tu thënë mbaronin shpejt e shpejt. E vetmja gjë që lusnin e lypnin të dy palët ishte shëndeti. Sa herë plaka ndjente ndonjë sekondë bosh në bisedën midis, pyeste sërish, për të njëjtën gjë: shëndetin e djemve. Shkas i mjaftueshëm që plaku t’ia rrëmbente telefonin nga dora, si me përdhunë. “Ikëm ne. Llafet e plakës suaj s’mbarojnë kurrë. S’të lë të flasësh kjo...”

Ndodhte, papritur linja binte, djemtë e merrnin me mend të tërën, teksa distanca e shtrinte perandorinë e heshtjes mbi tërë kufijtë që përgjonin kush e di çfarë mes Mongolisë së hershme dhe Amerikës së re.

Dikur, kohë më pas, vëreja me trishtim se vetëm dy nga tre djemtë niseshin të flisnin me prindërit. Aq e kollajtë s’ishte kjo, por Khan i Vogël më tregonte se u duhej ta mendonin paraprakisht, për ta artikuluar e justifikuar mungesën, por edhe që fjala të besohej si arsye për mosardhjen e të madhit të vëllezërve.

“U thamë se ka filluar punë tjetër. Prindërit e besojnë, se e panë vetë kur ishin: Në Amerikë njerëzit punojnë...”

“E po mirë bëni, punoni, puna bën mirë…Ne kot pyesim. Për ne, mos bëni merak. Kemi tërë këta të njohur këtu. Jo si ju aty, de!

E, ç’të bënim ne pleqtë aty? As juve s’u linim të punonit e të mësonit, as vetë s’ishim rehat.

Mirë bëmë që u kthyem në vendin e pleqve! S’ka njeri punë këtu. Njerëzit rrinë e kujtojnë kohët me luftra. luftërat e vjetra kujtohen më pak. Edhe varret e tyre nuk ua di më kush. Bota merret me varret e rinj. Jo këtu, jo. Mongolia është si vendi ku ka rënë predha e vjetër. Nuk bien gjylet e reja këtu. Shyqyr, edhe aty ku ju kemi juve, s’ka luftëra...

Brenda dhomës së djemve, ku ndenjën ato javë të gjata, pleqtë morën vesh për Amerikën aq sa u nxinte mosha. Televizorin s’e mbyllën kurrë dhe në të s’mbaruan fjalët e luftërat e tërë botës. Mongolët e moshuar përpiqeshin të merrnin me mend prej figurave që dukeshin e zhdukeshin në ekran, gjuha atje mbeti e pakuptueshme për ta, por thellë-thellë, në veten e pa-zëshme, ndjeheshin me fat që djemtë ishin aty ku gjithkush prej prindërve të botës do të ëndërronte t’i kishte fëmijët e vetë. Besonin se në këto pasqyra bëheshin lajmet për tërë botën, që pastaj ktheheshin sërish aty me ngjyra e gjuhë të tjera. Bota s’bënte dot pa Amerikën si ata të dy pa djemtë e tyre. Të tëra nisnin e përfundonin aty. Si gjithë prindërit e botës, çmonin si habere të sigurta, të sakta si vdekja kur tu vinte ora, të përjetshme si shkretëtira e tyre mongole, vetëm ato lajme që i dëgjonin prej gojës së djemve. Aq më shumë pasi erdhën vet aty, në Amerikë. Bëheshin sy e veshë për tërë sa thoshin në telefonat me ta.

Edhe pse tërë të dielave të tjera, muaj më pas, vazhduan të vinin për të folur vetëm dy nga djemtë. Mungoi i madhi. Prapë ai. Pleqtë e sollën fjalën rrotull e rrotull, me kujdes, zë ulët, në merak se po ta zgjasnin e ta rëndonin llafin më tepër mund të këputej linja dhe do ndjeheshin fajtorë ata vetë. Nuk donin të bëheshin sebep që të thuhej se më i madhi i djemve s’kishte ardhur, as kësaj here. Më mirë le të mendonin se aty kishte qenë edhe ai, afër të vëllezërve, por thjesht s’i erdhi radha të fliste, si ata. Po të ngulnin këmbë në pyetje të njëjta, të njëjtën përgjigje, atë një jave më parë, do kishin: djali i madh kishte gjetur punë të dytë. Në mos…më shumë akoma…

“Po të gjejmë punë tjetër, mund të vij vetëm njeri nga ne! Do tu duhet të flisni vetëm me njerin prej nesh…”, kishte thënë duke e forcuar zërin Khani i Dytë.

“O, s’është çudi, ndonjë ditë të mos ketë ngè ardhje asnjeri prej nesh!” kishte shtuar edhe Khani i Vogël, fundjavën e muajit tjetër. “Mos u bëni merak për ne. Ne po, do kemi merak për ju.”

“Mirë dè mirë, ju aty punoni, por njeri nga ju le të vijë e të na thotë dy fjalë…Se edhe për ne, ikin vitet. Se, ku i dihet, ndonjë ditë do mos arrijmë dot të dy deri te posta këtu...Po ju ejani, këta të postës do ta na thonë që ju jeni mirë...dhe ne jemi gjallë gjer atë ditë…”

Në njërën nga të dielat më pas, ndodhi mungesë te ana tjetër e telit: tek posta erdhi vetëm babai. E solli rrotull fjalën dhe ma tha mua, Khanit të Vogël, që po flisja ndërkohë.

“Nëna ishte si pa qejf sot, ndaj s’erdhi. Ndjehej e lodhur, më e lodhur se unë, domethënë!” shtoi ai.

Duket e ndjeu që s’isha gati të dëgjonim më shumë për nënën, që shtoi se “rruga deri te posta, më e vjetër se ne, na e merr frymën gjersa arrijmë. Ka llafe se qeveria është hollë nga xhepi, mund ta mbyllë fare këtë postë. Edhe ndertesa e postës e vjetër është, si tërë Mongolia, myshkur e ndryshkur, ndonjë ditë do shembet vetiu. Qeveria s’ka faj, as leverdi s’ka. Bëhemi a s’bëhemi shtatë-tetë frymë, ne që kemi mbetur këtu dhe që marrim e japim lajme me botën, dmth me Amerikën... Lajmet e pleqve kusure janë, edhe për qeveritë...”

Sikur isha edhe unë aty, ku të dy palët rrekeshin të justifikonin ardhjen pjesshëm në telefon. Plaku nuk u ngut t’i qetësonte djemtë, edhe pse ua ndjeu dyshimin se mund të kishte ndodhur gjë me nënën e tyre. Tek e fundit, edhe në palën e tyre, jo vetëm i madhi i djemve s’qe kthyer më, por ishte hera e dytë që vetëm i vogli po fliste me të…

Në tërë këtë distancë perandorish mes Amerikës e Mongolisë, tërë të vërtetat mund të viheshin në dyshim dhe secila mund të merrej pandehmë. Mbyllja prej qeverisë, a rënia prej vjetërimit e karabinasë së Postës, mund të shërbente nesër pasnesër justifikim i mjaftueshëm heshtjeje, pa qenë e nevojshme ndjesa për këtë.

Edhe javë të tjera, në bisedë me person të vetëm, baba Khani i Mongolisë së vjetër i tha Khanit të vogël të Amerikës se edhe ai, sërish, kishte ardhur i vetëm te Posta, por i vogli i Khanëve shpërtheu në të qeshura me lotë e gulçe të thellë, o Zot…

“Sa i gëzuar, atë pasdite, tërë javën. S’e mbajta dot, ngazëlleva, kur pikasa zërin e nënës afër babait. S’guxova dot t’i mërzisja, u thashe të njëjtën që ua kisha thënë herët e kaluara, pra që të dy vëllezërit e mi ishin të dy në punë të dyta, edhe këtë fundjavë…S’gjeta grimë energjie ta merrja shaka atë të babait, herën tjetër kur më tha se edhe nga pala Mongole, vetëm ai kishte ardhur…”

Tashmë, që nuk shkonte në punë dhe ndjekja e kurseve apo shkollave kishte humbur kuptim, Khan gjente më shumë kohë të fliste me mua.

“Në fund-muaj, pas mungesës në fundjavën midis, te posta arriti vetëm babai. Siç e prisja. Babai, nga ana e tij, kishte pranuar faktin se fliste vetëm me mua. Dukej sikur kishim rënë dakord të mos pyesnim për ata që s’ishin më në të dy anët e linjës.

Ai nuk pyeti për dy djemtë e tij të mëdhenj, edhe pse ata ishin edhe vëllezërit e mi, dhe unë s’pyeta për nënën time dhe të tyre, edhe pse ishte njeriu i jetës së tij. S’ishte kollaj të mos pyesja për nënën, por arrita ta bëj këtë të ndihmoja babanë. Më duhet ta bëja si djalë i vogël i tij.

Po provoj ta përballoj i vetëm Amerikën, tha Khani i Vogël.

Më duket se jam bërë vërtet më i fortë, “never give up” thonë këtu rrotull por…të rrëfej se hera-herës rrëmbushem, qaj kur mendoj se mund t’i kisha treguar, duhet t’i kisha treguar së paku babait, në bisedat e fundit. Por më njomej zëri, sa bëhesha gati t’i tregoja se vëllai i madh nuk ishte më, prej kur mungoi së pari në telefon. Pastaj, nuk i thashë dot as që ndërroi jetë edhe i dyti... Nëse arsyetoj prej mungesave telefonike, ka gjasa që midis ikjes së dy vëllezërve të jetë kthyer në shpirt edhe nëna. Them kështu, se e pashë në ëndërr pikërisht gjatë asaj periudhe... Nëse s’ja thashë dot nënës, babai mund ta kishte përballuar lajmin për vëllezërit e mi… Do t’ja kisha thënë, herës tjetër, e kërkova dhe e arrita postën atje, më në fund, por më thanë se…prindërit nuk janë më…

Mua, si dëshmitar i jashtëm i këtyre bisedave telefonike, më dukej se bëhej fjalë për dy palë të hershme, antike pothuaj, perandorake, që thjesht si histori mund t’i zije n’goje. Edhe pse asgjë s’kthehej dot mbrapsht. Ngaqë s’mund të shtyhej deri në pafund mbajtja hapur e kësaj linje, dhe pse çdo gjë në këtë botë një lloj përsëritje është, ata- prindër e fëmijë- fillues e vazhdues të njeri tjetrit, s’ishte e thënë të dilnin doemos në telefon për të provuar jetët. Sa herë që e mbyllnin bisedën midis, bisedë që askush prej tyre s’kishte pse ta mendonte si të fundit, asnjera anë e telit s’kishte ngè, as përse, të pyeste për mungesën e prej-kur-shme në anën tjetër. Heshtja e zërit nga Amerika për në Mongoli, sido sido ishte më e pajustifikuar. Djemtë, në një mënyrë a tjetër, do të gjenin si të lajmëroheshin.

Nguti për të mos mbajtur asgjë për vete, për ta lënë dëshminë te dikush, po e kalonte barrën tek unë.

Khani i Vogël kishte humbur peshë me shpejtësi ngjethëse, ndonëse në kujdes maksimal. Mjekët ende s’kishin mundur t’i qaseshin një diagnozë të më-në-fundme për vëllezërit. Khan më rrëfeu, pa e mbajtur dot më veç për veten, pasi më parë më kërkoi ndjesë, se tre vëllezërit e kishin pranuar ikjen e prindërve vetëm pasi ishin paralajmëruar se ikja e tyre prej jetës mund të fillonte në sy të prindërve...

Kur ndodhi me të parin tonë, dy të tjerët kishin shkuar ndërmend nisjen e trupit të tij për në vendlindje. Por arritën të pyesin: përse? Të ndërprisnin tek prindërit shpresën në një shpëtim për djemtë? Por nuk i kishin dot as dollarët e duhur për të paguar rrugën. Nuk e patën menduar kaq të shtrenjtë largimin vdekur prej Amerikës. Por, shtuan edhe një arsye më shumë: babai do vazhdonte t’u mburrej fqinjëve me “shyqyr Zotit” që djemtë i kishte nisur për Amerikë. “Ç’do bëja këtu, për ta, me atë havale sëmundje që kishin? Në Amerikë është tjetër…”

Mund të kishte edhe justifikime të tjera, për të mos i lajmëruar, pothuaj pëshpëriti Khan i vetëm. Babai po, por mbase edhe nëna, se edhe ajo mund të ishte gjallë paçka se s’vinte dot deri te Posta atje, përkundër ligjësive të shkruara e të pashkruara të jetës, të ishin dënuar të rronin më gjatë se ne, fëmijët e tyre. Dënuar si të gjallë, të dy prindërit a veç njeri nga ta, mund të vazhdonte të besonte që, së paku njeri nga ne djemtë do arrinte të bëhej mirë këtu ku kishim ardhur. Dhe, kush e di, muaj a vite më pas, unë më i vogli, meqë pikërisht mua ma dëgjoi zërin së mbrami në telefon, do të veja deri në vendlindje, për ta parë edhe një herë atë truall dikur perandorak, edhe pse vjetëruar e rrënuar prej kohës, nga ku arritën t’i nisnin për Amerikë...

Nëse nuk ndodhi, s’kishte pse të mos mendohej se mund të ndodhte, shtoi Khan.

Më pa që ktheva kryet mënjanë.

Okay, duket se po flas me veten…