11 fabula nga Vangjush Saro

TURMA

Buajt kanë mbuluar krejt savanën;

Dielli djeg; bari me pakicë.

Tigrat aty rrotull thurin plane,

për ndonjë gosti pa sakrifica.

Befas ata hidhen mbi një Buall

dhe e shqyejnë me egërsi e ngut.

Turma atje tej rri si e huaj;

nuk e dinë; i vjen radha gjithkujt…

 

MONEDHA

Një Monedhë e vockël, qesharake,

me qiellin, malin, detin

bënte llafe:

“Në të gjithë botën “e lavdishme”

unë jam gjëja më e rëndësishme:

Blej e shes dhe kthej përmbys dynjanë.

Dorëzohuni pa kushte, o mjeranë!”

Heshtje.

Rrokulliset tej monedha trime,

me gjet vendin ku pëlqejnë fjalimet…

 

E ZGJEBOSUR, BISHTIN PËRPJETË (!)

Në rrëpirën

prej nga s’duket fshati,

tufa poshtë e lart po kërkon fatin,

hapur ndër murrize e ndër ferra.

Është aty një dhi që ndër të tjera,

shkon e vjen

vetëm me bisht përpjetë,

prapanica e saj tallet me retë…

Kushedi pse shtiret kjo e ngratë,

ajros dregat apo fton ftujakë*.

 “E zgjebosur

dhe bishtin përpjetë!”

S’dihet kush e tha, fjala ka mbetur…

(*Ftujak - cjap i ri)

 

DORDOLEC

Në arën ku Gallofët* bëjnë festë,

po mban fjalim edhe një Dordolec:

“I shihni këto fusha, rreth e qark?

Janë në mbrojtjen time; pa merak!”

Po kur Moti dhëmbët i nxjerr jashtë,

shkalafitet trimi kokëkashtë;

bëhet fije-fije, e merr era,

bashkë me fjalime dhe idera…

(*Gallof - sinonim i fjalës korb, në të folme krahinore)

 

SEKRETI

Rrëkeja e vogël derdhet në përrua.

Dhe ky,

me vëllezërit e tij,

herë pa zë

e herë duke kënduar

lumit i bëjnë shoqëri.

Dhe lumi rend e bredh vërtik

në detin e madh e të paanë.

Por edhe deti ka vëlla e mik

atë që quhet

oqean...

Çdo gjë ka vlerën dhe vendin e vet.

Kështu natyra është sajuar.

Kush nuk e di këtë sekret,

mbetet përherë

i trishtuar.

 

FLUTURA DHE MARULJA

Flutura e bukur, plot pekule,

zuri miqësi me një Marule.

Atje tej, trazuar ishin retë;

këtu muhabeti shkonte vetë.

Flutura harbohej lart e poshtë.

Thosh Marulja: “Ç’bukuri, o Zot!”

Dikur Flutura la një tufë me larva,

që i bënë gjethet harta-harta…

Priste një shpjegim Marule e mjerë;

tjetra ia kish mbathur që kaherë.

 

PENDIM

Ranë përdhe ca pika shiu,

(stuhinë era po sillte).

Një fije bari shpejt i ulëriu:

degës që mbi kokë i rrinte.

-Po ti më lage, moj tutkune,

pra, hapi sytë

shiko...

Tha dega e shkretë:

-Ç’faj kam unë!

Po mbaj sa mundem, apo jo?

Fundja, këtu i thonë pyll

të gjithë jemi qull...

Kur vera erdh’ me përcëllimë

dhe gjithë

mbi dhe

u thanë pothuaj,

fija e barit urtë rrinte;

hija nën degë s’kish të paguar.

Dikur u ndje pak e penduar:

-Kam bërë gabim, e dashur motër,

që për ca pika shiu llapa kot.

Tha dega pa përkëdheli:

-Ndodh që i biem edhe teneqes.

Kur e kuptojmë

gjithsesi,

është gjysma e së keqes...

 

DILEMA E BLETËS

Këtej u shtuan plehrat ca si shumë;

andej, më thonë, ka filluar diga…

Një Zot e di se ku do kullos unë,

sepse kanë ardhur bash kohë të liga.

Të hidhem ta provoj dhe më përtej?

Plastmasi ka ndërtuar mbretëri,

kanoçet vepra arti ndër lumenj.

Po iki.

Ku do mbytem, nuk e di…

 

VAKTI

Hipur mbi Gomarin e ngarkuar,

(bash mbi koshat, a thua po tallej)

zbriste miku shtegut të përcëlluar,

që prej vapës sikur dridhej n’valle.

Por dikur e gjeti pakëz hije,

zbrazi torbën të ushqehej vëllai:

bukë, djathë e kastravec shtëpie

edhe dhallë të ftohtë me bulmet mali.

Tundte kryet Gomari i duruar;

aty pari as gjembaçë nuk kishte.

“Hë, i tha i zoti, përse truan?

Ç’më vështron e ma tund atë bisht?”

“Hiç, palli ai, të qava hallë.

Thashë: qenke lodhur fort imzot!”

Edhe e vjetër, edhe e re kjo përrallë;

ka përherë zheg, gomar e zot…

 

DORDOLECI DHE ARIU

E kish tepruar vapa sot;

por Dordoleci qëndroi fort.

E mbrojti arën njëfarësoj,

i trembi zogjtë dhe trumba shkoi.

Veç kur u duk andej Ariu,

e pa shumë pisk ai i ziu.

U tremb dhe vetë, zëri iu mek:

 “Ah, unë i mjeri, që s’kam dyfek!”

 

XIXËLLONJA DHE RRUGA

Në errësirë e në zheg,

po dergjej Rruga me Barishte.

Një Xixëllonjë, keq e keq,

i vinte anës që ta ndriste.

Tha Rruga:

“Po bën çmos, e di.

Por nuk e zgjidh dot hallin tim.

Me kaq pak dritë sa bën ti,

më zhyt më tepër në mjerim…”

© Vangjush Saro