Krijimtari

Krematorium - Nga Artan Gjyzel Hasani

Flakët kishin përfshirë tërë ndërtesën dhe kopështin e bukur përreth. Digjeshin njerëz, pemë, lule, mobilje dhe dekorata.

Nga bodrumet e ndërtesës dilnin turma minjsh të përflakur e të përzhitur që në panik nuk arrinin të shpëtonin dot nga gjuhëzat e kuqe te flakëve.

Nuk dinte nëse e kish parë vërtet këtë skenë që i vinte nga fëmijëria e largët apo ishte thjesht një ëndërr.

Vite më vonë sa herë që dëgjonte sirena zjarrfikësesh apo shihte në tv ndërtesa që digjeshin gjithnjë atij i kujtoheshin vetëm minjtë. Çuditërisht kameramanët filmonin vetëm godinën, njerëz që digjeshin, qenër e mace të përzhitur, por kurrë minj.

***

Ai vetë i kish shpëtuar djegies në krematorium. Tifoja ishte treguar zemërgjërë me të pikërisht në çastin kur i kish rrëmbyer të vëllanë gjysëm të metë nga trutë dhe shokët e tjerë të barrakës. Duhet të jesh në prag të vdekjes për të kuptuar që nganjëherë sëmundjet kanë sy më të mprehtë se vdekja.

Aaron Jacobs kish qenë në këtë prag. Nuk e kishte kapërcyer. I kish mbijetuar tifos.

Kishte dëshmuar.

Jo për krematoriumin, por për sëmundjen e rëndë që mund të ishte shmangur. Jo për Itakën, por për udhëtimin e jetëve drejt vdekjes.

Minjtë përpëliteshin një copë herë në agoni si lëmshe të zjarrtë pa formë dhe pastaj ngrinin të zhuritur në ngërçin fatal me gojën dhe sytë hapur, për t’u kthyer më pas në një grumbull thëngjinjsh bloze nën këpucët e rënda të zjarrfikësve dhe të të mbijetuarve…

Nuk e kishte përmendur krematoriumin në asnjë fjalë të dëshmisë. Kishte folur për jetën, ndërsa ata donin të dinin veç për vdekjen.

“Po pastaj çfarë ndodhi me ta?”, vinte e paduruar pyetja e vetme e publikut.

“Çfarë ndodhi me ata pastaj?”

“Pastaj? Pastaj kufomat i dogjën…”

***

Kishte rifilluar e gjitha nga zeroja dhe ndërkohë jeta i kishte mësuar se për këtë botë dëshmia ishte gjithnjë më e rëndësishme se dëshmitari.Të verbërit kishin si gjithnjë dëgjim të mprehtë, edhe pse bota nuk përbëhej veç nga tingujt.

***

Ekipi i përzgjedhur me kujdes i mjekëve dhe profesorëve ia kishin hequr miliarderit Aaron Jacobs shpresat për të jetuar. Kanceri e kish gërryer qënien e tij e cila pas 92 vjetësh në këtë botë ngjasonte më shumë me një relike që nuk kishte më fuqi as të dëshmonte…E çfarë kish mbetur për të dëshmuar? Tërë jetës ishte nderuar e respektuar nga njerëzit vetëm për faktin që ishte i vëllai i atij tjetrit… atij merita e vetme e të cilit ishte të djegurit në krematoriumin e Aushvicit. Aaron Jacobs kish punuar në atë mënyrë që pasuria dhe gjithshka që kish arritur në tërë jetën të mbushte atë boshllëk që i kish lënë atij vdekja e të vëllait që, edhe pse debil i lindur, kish qenë e vetmja krijesë e dashur e gjakut të tij në këtë botë. Thellë në shpirt ndjehej i lumtur dhe në paqe me ndërgjegjen, kur mendonte se puna e tij e gjatë dhe e palodhur dhe jeta e lumtur prej miliarderi ishte bërë krenarisht varri i munguar i të vëllait debil.

Por, me kalimin e viteve, njerëzit, më shumë se sa paranë e tij të pafund, përmendnin fatin e të vëllait. Varri i munguar i debilit kishte pushtuar dhe vulosur tërë jetën dhe mundin e Aaron Jacobsit.

Ishte ndjerë shumë i mjerë dhe i pafuqishëm edhe pse një teshtimë e vetme e tij mund të trondiste bursat financiare të metropoleve të planetit.

Më në fund kish arritur vërtet të plakej dhe pleqërinë e përjetonte si një sakrificë të shkuar dëm.

***

Sot mediat dhanë lajmin e bujshëm. Miliarderi Aaron Jacobs kish vdekur. Ishte ndarë nga kjo botë siç e kish dëshiruar gjatë viteve të fundit: I vetëm, në gjumë, një mëngjez dimri, ndërsa një gramafon antik i larë i tëri në flori luante “Sonatën e Hënës”.

Testamenti i tij përfundonte me një fjali e cila në vetvete ishte e zakonshme dhe aspak e çuditshme për traditën, noterët dhe gazetarët e atij vendi ku kish jetuar: “Pas vdekjes trupi im të digjet pa ceremoni në krematoriumin e qytetit.”

(nga vellimi me tregime "Rutina Perfekte")

©Artan Gjyzel Hasani