Goditja e dashurisë së dytë - Nga Albana Lifschin

Tregim

Ishte mesi i Janarit kur mbërritëm në Paris. Një i ftohtë i hidhur. Erdhëm me tren nga alpet e Zvicrës dhe im shoq ndihej krejt i emocionuar. Ishte hera e parë që dilte në Evropë. Qe bërë shkas muaji i mjaltit. Ato dy javë kishim parë Frankfurtin, Bonin, Zyrihun dhe në pak orë na priste Parisi. Në Frankfurt na befasoi lajmi që presidenti ynë, Bill Clinton, kishte një aferë të fshehtë me Monika Luinskin. Njerëzit mbanin këmbët duke parë në ekranin e madh televiziv të stacionit të trenit fotografinë e bukuroshes 20 vjeçare.

-Epo, thashë unë, vajzat e reja gjithnjë rrezikohen të bien në dashuri me burra të famshëm. E le pastaj president i SHBA!

Im shoq kishte një version tjetër: Mbase qe kurth i republikanëve.

-Jo, shikoi sytë e saj, tek vështron Billin. Ai është vështrim dashurie, ngulja këmbë, unë e pastaj thosha me vete:” Po ç’është kjo punë që fusin studente për praktikë në Shtëpinë e Bardhë? Doemos që do bjerë në dashuri me presidentin!

Më vinin ndërmend rastet nga koha e fakultetit. Më kujtohej Vjola, një brune shumë simpatike, më e shkathta e kursit që ulej gjithnjë në rreshtin e parë të bangave për të parë syçkat e diplomatit që vinte nga Ministria e Jashtme për të na shpjeguar marrëdhëniet ndërkombëtare. Çfarë guximi kishte ashtu?

Në kufirin francez në tren hynë dy policë të cilët na kërkuan pasaportat. Ishin shumë miqësorë, apo ndoshta ngaqë panë pasaportat amerikane. Madje njeri zgjati dorën dhe nxorri nga xhepi i jashtëm i xhaketës së tim shoqi një kuti të vogël metalike të gjelbër.

-Ç’është kjo? pyeti.

-Mente, tha im shoq.

Unë vura buzën në gaz: Dëshironi t'i provoni?

I erdhi radha policit të buzëqeshte. E mori kutinë apo kutiçkën duke na falenderuar.

Kur treni kaloi në Dizhon, i tregova tim shoqi që në këtë qytet, dikur kishim fituar “gjerdanin e artë”, në një festival folklorik. Ai më dëgjonte i habitur.

I kisha thënë që në Paris do ta njihja me një familje me të cilën kishim miqësi të trashëguar që nga gjyshërit.

- Kam 15 vjet vjet pa i parë, ndoshta edhe më, por natyrisht do të shkojmë në Hotel fillimisht. Të qetësohemi nga rruga e pastaj e kam njoftuar mikun tim që do t’i bëj një telefon e ndoshta t’i shkojmë për vizitë. Ka një grua shumë të bukur, ka qenë ylli i lagjes ku kemi banuar.

Natyrisht nuk e prisja që Kristi të na priste në stacionin e trenit. Ishim pikërisht duke u marrë me një hamall, i cili na kërkonte 50 franga për të na mbajtur valixhet derisa të dilnim nga stacioni

-Pak si shumë, tha im shoq.

- Lëreni ketë. E kuptoi që jeni të huaj,- u dëgjua një zë në shqip pas supit tim.

Ishte Kristi. Na shikonte me atë buzëqeshje që s’i kishte ndryshuar aspak. Ashtu, paqësor buzëqeshte edhe kur “e rrihja’ në lojën “kumançe” në pallatin ku banonim

-Ua ! S’të prisja këtu! thashë unë duke e përqafuar. E prezantova me tim shoq dhe Kristi bëri një hap përpara dhe e përqafoi edhe atë.

- Paske marrë djalë shumë të mirë, Ana, më tha rrugës tek ngiste makinën. Unë pothuaj nuk flisja fare. Trafiku i Parisit m’u duk i frikshëm, më i frikshëm se ai në Manhattan, veçanërisht rreth Harkut të Triumfit. Kristi e ngiste makinën me shpejtësi marramendëse duke parakaluar e anashkaluar makinat si në cirk. Na “shkarkoi” tek hotel “Kalifornia” ku patëm bërë rezervimin që nga Nju Jorku. Pranë Hotelit tonë qe universiteti i Sorbonës dhe jo shumë larg prej aty na thanë se banonte Kadareja. Qe një çift tiranas që i lamë sa të mbaronin të puthurën në rrugë, të cilët na treguan madje edhe se ku e pinte kafenë shkrimtari i madh, sikur nënkuptuan që ne duhet të kishim lënë takim me të.

- Ju qetësohuni tani, unë do t’u bëj telefon të hamë një darkë bashkë jashtë, na tha Kristi. Vura re qe nuk tha “do t’u marr në shtëpi për darkë” siç kisha menduar unë, por do të hamë një darkë “jashtë’ më çuditi disi. Më kishte marrë malli për Dallgën dhe isha kaq kureshtare te shikoja nëse kishte ndryshuar. Po ashtu edhe për Borën, të bijën moshatare me tim bir. Më kishte mbetur në kujtesë ende e vogël, kur na vinte në shtëpi dhe luanin tok. Madje disa herë burrë e grua e linin vajzeën tek ne kur kishin aktivitete. Ishin të dy artistë.

Kristi na mori sërish nga hoteli e na shëtiti nëpër Paris. Bëmë foto buzë Senës, na ndali në muzeun e Luvrit dhe aty na tha që t’i bënim telefon pasi të mbaronim vizitën. Tre ditë në Paris, ai nuk na la mungut asgjë në mikpritjen e tij. U larguam nga Parisi me kujtimin e miqësisë së tij dhe me një pikëpyetje të madhe.

Çifti kishte lënë nam në rinineë e tyre. Një çift i bukur i dashuruar marrëzisht, Romeo e Xhuljeta e lagjes sonë. Njëlloj si Romeo edhe Kristi ishte kacavjerrë mureve për të parë Dallgën e tij. Kishte thurrur vargje dashurie pa fund. Ne shoqëria, ishim në dashuri me dashurinë e tyre. Tashmë kishin 20 vjet martuar. Kisha ruajtur në kujtesë një foto varur në murin e kuzhinës së tyre. Dikur kacurrelat e Dallgës mbi supin e të dashurit, si Zherar Filip, e sytë larushe gjysmë të mbyllur lumturisht. Ai imazh më kishte ndjekur ndër vite. I kisha folur tim shoqi për dashurinë e tyre përrallë si nga librat e verdhë dhe i kisha ngritur mendjen që do të shikonte bukuroshen e Kristit. Nuk ndodhi. Kristi nuk tha asnjë fjalë. Dhe mua mu mbyll goja. Ia dita për nder tim shoqi që nuk më ngacmoi në atë pikë.

Kur u kthyem në Nju Jork, i dërgova një mesazh mikut tim, ku e falenderoja për mikpritjen dhe pastaj i lëshoja pyetjen mundonjëse: Si është e mundur që nuk na ftove në shtëpi? Kisha kaq dëshirë të shihja Dallgën dhe vajzën tënde Borën… Ç’qe kjo enigmë?”

Një javë rresht heshtje. Pas një jave më erdhi një mesazh prej tij.

“Mike e dashur,

Kur ishe këtu, unë doja shumë, me tepër se ty, t’u takoja me Dallgën dhe Borën, por qe e pamundur. Thellë-thellë fshihja një sekret përvëlonjës. Nuk isha i sigurtë sa do të më kuptoje. Nuk doja të më urreje, nuk doja të humbisje miqësinë e respektin tënd. Të kujtohet Cvajgu? Prandaj është i madh se nxjerr nga skutat tona, ato që s’ja themi dot as vetes. Asnjëherë nuk jemi në gjendje të themi se sa e njohim veten tonë, sa kohë që në gjoks kemi një zemër që rreh. Unë e dua gruan time, shumë. Ti e di këtë. Kjo s'është e panjohur as për shumë të tjerë. Për mua ajo është jeta ime e së kaluarës dhe e ardhmja e jetës sime. S’e kam vënë në diskutim kurrë këtë por në këtë udhëtim, unë u pengova. U pengova keq dhe rashë. Atë ditë që në zyrën time u shfaq Ajo. Mjerisht, këto “ardhje” mbeten si ilegale, si lindjet e paligjshme, kanë vetëm përemra. Si u shkëput ai yll e ra në portën time? U trondita! Qe një tronditje e menjëhershme e dy krijesave. Ishte një studente. Ajo më zgjati një formular shkollimi dhe më ktheu në moshën e marrëzisë, si atëherë. Lidhja jone u bë e pakontrollueshme. Në punë, në çdo moment mendoja vetëm për të. E hapja kompjuterin vetëm për të, vetëm për t'i dhuruar puthjen time. Nuk na mbaronin fjalët në chat. E lija komjuterin hapur edhe kur dilja nga zyra aty rrotull, me mendimin se do të gjeja dy rreshta të zjarrtë prej saj. Ja kështu ndodhi kur ime shoqe kishte hyrë në zyrë, papritur, pa më telefonuar me parë. Por duket ashtu qe thënë. Duhej të paguaja dalldinë time të rinisë së dytë. Dhe aq qe. Dallga u sëmur. Titaniku ynë i dashurisë së përjetshme u ça nga ajzbergu “i tradhëtisë së paparashikuar”.

Unë nuk e dija që e kisha tradhëtuar. Kur je në dashuri, a ke forcë të mendosh për tradhëtinë?  Unë kisha rënë në dashuri. Nuk mund të ndahesha nga gruaja,- as që bëhej fjalë, por nuk rrija dot as pa dashurinë e Asaj. Kështu, jetoja në familje si i huaj dhe jashtë saj si një i dashuruar i plagosur. Kjo qe situata në të cilën më gjeti vizita juaj. Tani besoj e kupton se përse nuk ju ftova dot në familjen time. Dallga atë kohë nuk kishte dëshirë të shihte askënd që kishte lidhje me mua. As miqtë e rinisë sime. Këto ditë jam duke mbledhur kujtimet e dashurisë së pare, dashurisë për gruan. Dua t’i bëj një surprizë. Kam grumbulluar shumë shënime ndër vite. Më duket vetja hipokrit. Por e vërteta është që i pata ruajtur pikërisht me këtë ide. Do të bëja një libër e t'ia dhuroja në përvjetorin e 20-të martesës sonë. Kur i lexoj më mbushen sytë me lot. A thua do të më ndihmojnë ta fitoj përsëri? Nuk e di, por them në zemër nuk e bëj dot fajtore as “dashurinë” e dytë. Nuk qe një aventurë. Më beso. Qe ndjenjë. Qe zemër. Përse nuk na e heqin zemrën pas martesës së parë? Nuk e di se ç’jam tani. Tradhëtar? I poshtër? I them këto fjalë e me duket sikur nuk më takojnë mua dhe as Asaj...Kam frikë se burri ka lindur të dashurojë më shumë se një herë.

(Në një attachment Kristi më dërgonte shënimet e përgjërimet e dashurisë së parë).

Vite më parë ndoshta do e kisha urryer, ndoshta. Por jo, tani nuk gjeja dot forca ta urreja. Në të kundërtën ndjeva dhimbje. Mua sinqeriteti i tjetrit më mund. Leonora Marx duke iu referuar marrëdhënieve të shqetësuara me burrin e saj, diku kishte shkruar: “Të kuptosh, do të thotë të falësh”. Kështu më ndodhi edhe mua. Mbase kur kalon koha, maturohemi dhe arrijmë t’i kuptojmë disa gjëra e arrijmë edhe të falim.

Mu kujtua plaku Mori, fliste për faljen për të rënë në qetësi me shpirtin...

 

Albana M. Lifschin

NYC, Nëntor, 2000