Krijimtari

Sfungjeri - Tregim nga Fauk Myrtaj

Si tërë fëmijët, zvargej në dysheme, nisi të ecte këmbadoras, provoi të kapej diku, të mbahej te divanet e karriget si te kindat e fustanit të nënës, në tërë duart që i zgjateshin, besoi të mbështetej te faqet e mureve dhe... një ditë ata që kishte përqark iu gëzuan mezi-pritjes se ishte ngritur më këmbë.

Kohë më pas, në ngasjen e ëndërrt e gjithnjë të mugullt të jetës, s’gjente dot pse ta kundërshtonte qasjen se fëmijët në mëkëmbje ngjajnë me të dehurit e, më vonë akoma me emigrantët. Krejt pa të keq, në ëndjen dhe nevojën për të ecur përpara, sikur s’duan t’ia dinë ç’rrezik mund t’i presë kur hedhin hapat, apo kur marrin udhët e botës.

Një ditë arriti gjer te dritarja, hapi perden e vështroi botën. Domethënë atë hapësirë që iu shfaq dhe që, kur të rritej e të gjendej në vorbullën e saj, do ta quante botë, si të tjerët. Dëgjoi zhurma, zëra, klithma, të qeshura shpenguar, ia lëbyri sytë drita, pa e ditur se ç’ishte dhe se si do t’i gëzohej më vonë. Iu duk joshëse gjersa ditë më vonë mbërriti te dera dhe pa e menduar ndjeu ëndjen për të dalë nga aty ku ishte që, s’e dinte pse, quhej shtëpia e tij.

Provoi të çapitej, të ngrihej më këmbë edhe atje jashtë, në oborr, dhe sërish rrëzohej. Kryet iu bënë xhunga-xhunga nga përplasjet, kupat e gjunjëve e bërrylat nuk ia gjeje dot pa plagë, i dhembnin kur ia mjekonin, por nuk tërhiqej. Jo thjesht ngaqë dëgjonte nga të rriturit që vetëm duke u rrëzuar e ngritur rriten fëmijët. Donte të provonte diçka tjetër. Një herë mbërriti te dera e jashtme, uli dorezën, kanati i rëndë u hap, e mori me vete dhe ai u rrëzua, u rrokullis mbledhur kutullaç, por sërish aty ishte, në pllakat e oborrit. Vuri re një shtresë të lehtë e të butë që, si gjithçka tjetër, do ta merrte vesh ç’ishte. Kur u rrëzua, pikërisht ajo lëndë, që quhej sfungjer, e kishte shpëtuar.

Pas kësaj dalloi se shtresa e sfungjerit pranë portës së jashtme ishte pak më e trashë se te pragu i shtëpisë…

Sprovat për të dalë jashtë shtëpisë nuk do të reshtnin më.

Ai e mban mend mirë ditën e parë, kur doli përtej portës dhe përpara syve iu shfaq një udhëz, edhe ajo në të blertën e sfungjertë. Si të zëvendësonte në një farë mënyre kujdesin e nënës, shtresa vinte e ntrashej. Bëri të ecte më shpejtë, këmba shkelte në të butë, ecja do të vazhdonte, do të nxitohej, mbase do kthehej në vrap, por pak më tej e pa veten përdhè. Mezi u ngritë më këmbë. Sfungjeri, që deri pak më parë e kujdeste në rast rrëzimi, tashmë ia prishte ekuilibrin. Po i duhej të djersitej goxha aq sa i trembur edhe nga pasiguria e këmbës që prej sfungjerit mezi e prekte tokën, vendosi të kthehej.

U ndje i lehtësuar kur, pranë portës së shtëpisë së vet, ndjeu thembrat e këmbëve që mbështeteshin sigurt në shtromën e cekët të sfungjerit. Hyri në shtëpi, i gëzuar, por endè i tronditur. Pa e pyetur kush prej atyre që e prisnin, u erdhi fare pranë dhe, duke bërë me shenjë për andej, tha:

“Ej...Sfungjeri...!”

Sikur s’dëgjuan. Vështrimi i nënës si përherë kërkoi ndonjë plagë në gjunjët a bërrylat e tij.

“Atje...sfungjeri...” tha ai përsëri.

Si të ishte fjala për një qen që e kishte ndjekur gjer aty. Nëna solli një gotë ujë të ftohtë për ta qetësuar, babai i ofroi një buzëqeshje të cilën do ta kuptonte vite më vonë. Ai vetë, s’mund të bënte as edhe lidhjen më të largët midis sfungjerit, ballit të rrudhur dhe thinjave në tëmthat e njeriut përballë, që ishte babai i tij.

Të nesërmeve në mëngjes nisej sërish. E çfarë se shtresa e sfungjerit vinte duke u ntrashur sa më shumë përparonte përtej portës së jashtme? Pas çdo dite lëvizte më shpejt, provonte majtas e djathtas për të gjetur shteg më të lehtë, teksa pa pushim dëgjonte zërat e lartë, të qeshurat e të bërtiturat atje tej, në rrugë. As dinte ç’ishin, me mend s’merrte përse thërrisnin, a ç’djall kishin që e ngrinin zërin në kupë të qiellit...

Sfungjer, i butë, i epshëm, që bëhej ca më sfidues teksa dendësohej. Teksa kthehej në shtëpi, i duhej të shlodhej, të rrinte sadopak shtrirë, por të nesërmeve nisej përsëri, më i vendosur, i bindur gjithnjë e më shumë se në shtëpi nuk do t’i rrihej më aq gjatë sa kur ishte i vogël. Në fund të çdo dite e shihte se kishte përparuar, dëgjonte që ishte më pranë zërave, më pranë të qeshurave, klithmave, ngazëllimit të atje-tejshëm. Lodhjen e ndjente sidomos aty nga perëndimi i ditës, pikërisht kur kujtohej se duhej të kthehej për të arritur në shtëpi me ditë. I gëzuar që fundi i çdo dite e gjente gjithnjë e më larg shtëpisë, nisej përsëri e përsëri, të nesërmen, edhe më kureshtar të pasnesërmen, edhe pse secila prej fund-ditëve do ta gjente në shtëpi.

Rruga e kthimit nuk ishte më e lehtë, ngaqë aty ku kishte arritur ishte padyshim më larg, por ngushëllohej me faktin se bëhej më pak e vështirë sa më shumë i afrohej shtëpisë. Thjesht e gjithnjë për po atë arsye: shtresa e sfungjerit vinte e hollohej.

Mbase ndonjë ditë e mendoi të mos e përsëriste këtë lojë prej fëmije. Mbase s’kishte kuptim të dilte e të largohej nga njerëzit e tij, të lodhej pa shkak dhe të kthehej vetëm kur drita mpakej dhe të shtonte mundësinë e ngatërrimit, në mos jo të humbjes së rrugës së kthimit për në shtëpi. Megjithatë, lodhja i largohej si me dorë, sapo shfaqej porta e shtëpisë. Përshkonte oborrin në sekonda, a thua brenda ditës i ishin rritur hapat e fuqizuar muskujt e këmbëve. Vërtetë besonte gjithnjë e më shumë te vetja, mbase ngaqë në shtëpi s’po bëheshin merak për të, si ditëve të para. Hapte derën dhe hynte, duke imituar përditë e më shumë babanë, kur kthehej nga punët jashtë shtëpisë...

Një ditë, i ati i tha se këtë rrugëtim përmes sfungjerit e kishte provuar kohë më parë.

Nëna brofi në çast, ia nguli sytë si grifshë, si një shpend zogjve të cilës po ua trembnin fluturimin.

“Djali ka yllin e tij. Fati yt dhe imi ishin tjetër gjë...”

Më pastaj ajo e zbuti zërin, por shprehja e fytyrës mbeti nervoze.

Babai nuk u ndje më. As e pengoi, as i dha kurajo. Nuk ia kishte ënda të fliste por as të shprehte dyshime për gjërat atje jashtë, nuk zuri në gojë vjetët dikur, as bënte paralele me vitet në moshën e të birit, kur ai vetë kishte qenë fringo i ri dhe i vlonte gjaku. Nuk i thoshte “provo prapë”, as shprehte habi dhe as kënaqësi që i biri ende nuk tërhiqej për shkak të rritjes së pa-pushimtë të trashësisë së sfungjerit.

E ndjente edhe ai zgjimin gjithnjë e më herët të djalit, hapat e tij në oborr, tërheqjen gjithnjë e më rreptë të portës së jashtme, mbase ia dëgjonte zëshëm edhe mërinë, atë nerv që e kishte përvëluar dikur duke e këngëzuar:

“Butak i mjerë, mu hap sfungjer...Mu hiq mënjanë, të dalë matanë!”

&

Hapi i shtrihej, si nën ritëm marcial, bënte përpara, kjo kishte rëndësi. Le të lodhej, le të kapitej. Vinte ditë tjetër, edhe një tjetër dhe zërat i dëgjonte më afër. E qeshura e atjeshme e ndillte si Zanat që kishte dëgjuar në Eposin e Veriut. Bukuroshe që, kurrë s’kuptoi dot, pse i ngatërronin me sirenat e Uliksit...

Sfungjeri mbetej i njëjti, edhe ikur larg prej shtëpisë. I butë, i epshëm, gjithnjë e më shumë këmbëngulës në rezistencën e tij, sado sfungjerore. Trashësia vazhdonte të rritej sa më shumë që ai largohej, sa më shumë i afrohej zërave të njerëzve atje tej.

Arritja atje, i ishte bërë qëllim. Më vonë, kohë më pas, do ta quante qëllim jete. Lartësia e sfungjertë për pak sikur kërkonte t’i arrinte te buzët, që t’ia mbyllte gojën një ditë, pastaj edhe hundën...Si do merrte frymë atëherë?

Si të qe sajuar vallë kjo lëndë? Aspak penguese, as kundërshtuese. E butë, edhe kur e shkelje. E megjithatë, sapo ngrije shputën e këmbës për të hedhur hapin tjetër, dy tri a katër pëllëmbë më tej, ajo masë e sfungjertë shlirohej sikur merrte frymë thellë dhe kthehej sërish në formën e parë. A thua putra e këmbës së tij, që në të vërtetë pas çdo dite rritej, të mos kishte rënduar mbi të. Hopa, bënte përpjetë, kjo trajtë e çuditshme, pa shenjën më të vogël të fyerjes, pa pikën e mërisë. Po aq robërisht jepej, nënshtrohej, ku shputa e këmbës tjetër zinte vend, hapin më tej...

Ecte, gjersa perëndonte sërish, Kthehej në shtëpi, gjente po ata njerëz që kishte lënë, të njejtët vështrime, pa asnjë ndryshim të njejtë, aq sa druhej të kishte arsye të thoshte diçka, të hapte gojë, tu tregonte tjetër nga ç’u kishte rrëfyer ditë më parë, kur kishte endje tu tregonte se shpresonte se shumë shpejt do gjendej tek njerëzit matanë. Binte në shtrat, gjumi ia rrëmbente në çast trupin, lodhur si të kishte kapërcyer kodra e male tërë thepa shkëmborë, apo të kishte luftuar me ca kuçedra që, si sfungjeri, kurrë s’e shfaqnin kokën. Edhe në gjumë, ai i shfaqej, vetëm sfungjeri dhe ëndrrash lëvizte nëpër sfungjer.

“Më dëgjuat ju, apo çfarë?! Sfungjeri!”

Pa shkak tu shpjegohej më gjatë. Ata s’e pyetën. Heshtën. Sikur u fliste për gjëra bezdisur së dëgjuari.

“Ndonjë ditë mund të mos kthehem në shtëpi... Ngrohet koha dhe mund të gdhihem atje jashtë, në udhë...”

Nuk e tha me zë këtë. Ata besonin se e kuptonin edhe pa folur dhe ai se si u ndje kur nuk e bënë të madhe kur ai vërtetë mungoi një natë.

Vazhduan të heshtnin. Madje, iu bë se babai u gëzua. Në sytë ia pa ndezjen e dy dritëzave të vogla. Ditën tjetër, nëna i shkoi pas, deri te porta e jashtme. Aty i kujtoi se megjithatë shtëpinë e kishte aty. Dera e madhe dhe dritaret do ishin gjithnjë hapur për të. Kur të donte...

Kur doli, e tërhoqi derën rreptë. Asnjë mëri për njerëzit që linte aty, por shkoi ndërmend se i duhej të shfaqej i prekur. Dhe i vendosur. Në sy të tyre dhe përpara vetes. Që të rriste përgjegjësinë, për ikjen.

Çau përmes sfungjerit, duke i kujtuar vetes se s’kishte domosdo të kthehej në shtëpi çdo ditë. Në udhën që bënte, ishte nisur e tërhequr aq shumë herë, sa po të mos arrinte diku, dikur mund të humbte kuptim vetë përpjekja. Besoi se e njihte mirë, tashmë, sfungjerin, dinte jo pak për natyrën e kësaj lënde pa veshë e pa sy, që thellë-thellë ai e besonte që edhe e dëgjonte.

Zërat, të qeshurat, bërtima e klithma e atyre andej matanë, i bëheshin më të afërta, një ditë jo të largët do t’i arrinte, kot e kishte sfungjeri që vazhdonte të trashej e mbufatej në ato pak metra që dukej kishin mbetur për t’i kapërcyer.

Butaku, megjithatë vazhdoi të epohej, ia mbërriti lartësinë e gojës, arriti te hunda, ia mbuloi sytë, mbase e kapërceu edhe lartësinë e dorës që ai vazhdoi ta mbante shtrirë lart, si periskop nëndetëseje, nëse humbte, të mund ta gjenin...

Tashmë, edhe po ta shkonte ndërmend, s’mund të kthehej mbrapa. Ishte e njëjta gjë, po aq e zorshme, në mos më e vështirë, të lëvizje përpara dhe mbrapa dhe anash. Le të përpiqej për nga zërat, të qeshurat e bërtitma e njerëzve në rrugë. Ata ndjeheshin gjithnjë e më afër, më afër se kurrë.

Një mbrëmje me zagushi, ndjeu t’i mbahej fryma. Pati frikë se po mpihej, do rrëzohej, do mbeste diku në ndonjë nga gropëzat e krijuar prej hapave në trupin e sfungjerit. Po e lëshonte trupin e vetë.

“Kaq mund të bëj njeriu...”, tha së mbrami.

Kohë më vonë do kujtohej, e do ta çmonte veten, në atë që kishte thënë. Sikur, sapo kishte folur në emër të racës njerëzore. I dërmuar fizikisht, s’kishte gjetur grimcë energjie të qeshte. S’kishte shkuar brisk, kryer asnjë punë në jetë dhe e tëra ishte dilemë nëse përpjekjet për kapërcimin e sfungjerit për te zhurmat do t’i quheshin punë.

Në fund të kësaj vramendje, po humbiste ndjenjat...Si në ëndërr...

&

Pa e kuptuar ishte rrëzuar, pikërisht kur kishte arritur.

Kishte mbetur aty, afër atyre që u kishte dëgjuar zërat. U përmend vetiu, askush nuk ia kishte varur. Një grosh vlerë s’paskej pasur për ta, rrekja e tij e gjatë për të mbërritur tek e qeshura e tyre.

Megjithatë ishte diçka që, sido si, e ngushëlloi për pak: asnjë shenjë sfungjeri aty rrotull. S’ishte e paktë të kishte shpëtuar prej tij, por natyrisht që nuk ia vlente tërë ai mundim, vetëm për të arritur në një truall pa sfungjer!

Rruga, anë së cilës prisnin tërë ata njerëz, ishte e gjerë, fillimi dhe as fundi i saj nuk dukej, por askush nuk shtyhej më tej, më në perëndim apo më në lindje, gjatë saj.

“Presim të vijë...”, tha njeri prej tyre, pa u pyetur prej tij. Thjesht ngaqë mori vesh se një tjetër sapo kishte dalë prej sfungjerit. Ai nuk pyeti se kush pritej dhe as pse pritej të vinte. Aq më pak të dinte ç’lidhje kishte ardhja e tij aty me pritjen e tyre. Apo pse pritja ndodhte pikërisht këtu, jashtë zonës me sfungjer. Dhe as të pyeste, prej sa kohësh pritej aty? Ishin aq shumë pyetje, sa mund të ngatërroheshin me njera tjetrën. Ai gjykoi më mirë të heshtte.

Vendosi të priste diku aty, bashkë me të tjerët.

“Thuhet që kalon, kohë pas kohe, në mote të rrallë, në vite të veçantë, në dhjetë, njëzetë a pesëdhjetë vjet, kalon këtu… një bukuroshe. Nuk të kërkoj të më besosh, më dëgjon? Po them atë që thuhet këtu... Atë presim...”

“Një bukuroshe?!” ia bëri Ai. “Për një femër pritet këtu?!”

Nuk e fshehu dot nënqeshjen, që i atyshmi kush e di prej sa kohësh, iu lut të mos e keqkuptonte. Më tej bëri çmos t’i provonte të sapo-ardhurit se edhe ai ishte njeri i ndershëm.

“Kështu flitet, thuhet se AJO kalon këndej…”

Nuk diti të pyeste më shumë nga ç’i treguan pa i pyetur. S’arrinte të bënte lidhje të mundshme midis sfungjerit dhe asaj Bukurosheje që pritej të kalonte aty pari, një herë në gjeneratë a në gjysmë shekulli. Njëlloj si lidhja që më kot u përpoq të bënte mes sfungjerit dhe buzëqeshjes së drobitur të babait të tij, kur pas kthimit së pari prej andej jashtë, ai bërtiti për të shtëpisë së vet: “Ej, sfungjeri, dëgjoni ju apo…?!”

Ngaqë dëgjoi se të tjerët kishin pritur për një kohë të gjatë, shanset që femra, a ç’ishte, pak si femër, pak si…, të vinte pikërisht tani, mund të ishin më të mëdha. Së paku s’do t’i duhej të priste aq gjatë sa ata që gjeti aty! Nëse vendoste të mos rrinte, i mbetej të kthehej pas, nga kishte ardhur, pra të përshkonte sërish rrugën deri në shtëpi: përmes sfungjerit. Jo! Këtë s’do donte ta bënte. Me dëshirë jo. Gati besonte se s’mundej. Së paku jo i vetëm...

Zuri një vend mënjanë. Të ishte vetëm teksa do vështronte për të kuptuar ku kishte ardhur. Vihej re menjëherë një ndarjeje e qartë mes atyre që prisnin dhe ai nuk hezitoi ta shquante. U afrua tek grupi i të rinjve. Më tej shtoheshin shumë ata të moshës së mesme. Atje tej, gjer pranë kufirit ndarës me sfungjerin, pothuaj shtrirë, përmbys, apo brinjaz, më të shumtit që ishin të moshuar dhe pleq. Duke luajtur domino ose lexuar gazetat. Kërcisnin gurët, bërtisnin me të madhe, kur fitonin ndonjë lojë. A thua këta zëra kishte dëgjuar, teksa çante përmes sfungjerit? Këta e kishin joshur gjer aty?! Mbase, por mund të kishin qenë më të lartë zërat prej grupit të dytë, si ndërmjetës midis pleqve që mezi dëgjonin dhe të rinjve që s’kishin tjetër merak veç pritjes së bukuroshes.

“Pas kujt e kam radhën?”, pyeti. Dëshiroi t’ia merrnin interesim të sinqertë, nëse jo si shaka pa të keq.

“S’ka radhë. Ka vetëm shans. Dhe fat. Ajo vjen, e di që e presin. I dëgjon fjalët dhe zgjedh sipas mendjes së vet...”

“Domethënë vërtetë për një femër presin këta njerëz”, pyeti, kësaj here me zë.

“Po, vëlla... Kështu nga ndodhur në të shkuarën, kështu thuhet, askush nga ne të sotmit nuk e ka parë! Unë vetë seç e kam një shpresë të jetë diçka më shumë se një femër…”

Jo shumë ditë më pas, gjindja u ndje e trazuar. Një si mjegull u dendurua nga perëndimi dhe mori formën e një reje të bardhë që po avitej butë butë. Pushuan bisedat, si me magji, grindjet, thumbimet, mburrkat, përtalljet e njeri-tjetrit, reshti hovardaja në lojën e dominove të pleqve. Në ajër u ndje vërtet një kundërmim femëror, fllad e fërfëritje të veshurash femërore. Më pas ia behu një dritë, shndritje si prej qiellit tek njeriu në çelje sysh në zgjim; mbajtje-fryma e heshtjes rrënqethëse si në legjendën me hapin e bukuroshes që zgjon edhe të vdekurit në varre...

Ardhja e Saj ishte pritur prej kohësh, nga të tërë anë-rruge dhe ata që s’kishin mundur të dilnin gjer aty, por befasia sërish nuk po fshihej dot: pse, vallë, të vinte pikërisht tani?!

U desh një grimë kohe që ajo turmë, me ndarje të mëhershme, të kthehej në qetësinë e parë.

Ai provoi ngasjen të zhvendosej pak më përpara, përballë njerëzve të pritjes së gjatë. Që të mund të vërente pikërisht më-në-fundjen e kësaj pritjeje. Besoi se, të gjithëve aty, u kishte rënë një si nur i rrallë në fytyrë nëse, i hutuar prej sapo-mbërritjes mes tyre, ai s’e kishte vënë re dot gjer atë çast. Një lloj hutese, endej në ajrin që thithnin në ngut, pa shkak të perceptueshëm, si përhumbja e ushtarëve dhe emigrantëve të rinj.

Një bukuri brutalisht e përvijuar, aq sa zor se mund të përfytyrohej edhe pse ja tek po ndodhte, prurë prej një qenie që zhvendosje mbi hapat e saj dhe ftonte këdo të njomej ndjenjash nëse jo edhe të shpërbëhej me të gjitha.

“Më krijuat duke më pritur?!”

“Siç të shohim, bërë me dorë prej qiellit!”

“Druhem të keni menduar ndonjë Noa me Arkë...”

Rrobat e lehta, të bardha e të tejdukshme sa lejojnë mjegullat e ëndrrave me erën e lehtë që fryjnë për ta mbuluar, dhe pikërisht po ato hera herës për të zbuluar fragmente të trupit të saj, për t’i hovur poret e trupit e të shpirtit të tërë atyre përqark, ngjizur ndjesish e mprehur vështrimesh në pritje aq kohësh. Mbase e tëra ishte thjesht rrekje pas ndonjë ideje, imazhi jo real, që ata ia blatonin bukurinë thjesht këtij ëndërrimi e kësaj pritjeje. Admirimi i asaj që thjesht dëshirohet mes njerëzish grumbulluar për shpresë të panjohur ndodh të marrë përmasën e verbërisë. Apo të një marrëzie, të cilës i duhet kushtuar kujdes.

Hija e aluduar e një keqkuptimi me Arkën e Noes, nuk i u drejtua askujt, drejtpërdrejt, por përgjigja do të kërkohej prej një goje të vetme. Të gjithë e mendonin këtë, siç të gjithë e merrnin me mend se kishte nisur përzgjedhja.

Trishtimi i pa-artikuluar në fytyrat e ngrira, për dreq edhe më i fuqishëm se ngazëllimi që më në fund ajo kishte ardhur, i shfaqte si të mpirë. Ajo lozonjare ata gjak-ngrirë, ata të zymtë ajo tërë dritë, një djallushe e këndshme që s’bëhej me faj për pritjen e tyre të gjatë dhe ata po aq mëkatarë në virtyt të pavetëdijshëm

Mes tërë asaj mase të dëshiruarish, mundësia për të mos qenë i Përzgjedhuri i Saj ishte padyshim shumë më e madhe se shpresa për të kundërtën, megjithatë pritja e gjatë qe arsye e mjaftë për këdo. Atje nga kishin ardhur, përtej shtresave të sfungjerit, dukej sikur s’kishin lënë gjë prej gjëje. Këtu, ku gjendeshin, vetëm e mira mund t’i gjente.

Përhumbur në vështrime, në gjuajtje të çasteve kur djallushja përkulej paksa, shfaqte format e trupit, linjat e gjymtyrëve, vijën midis gjinjve. Gjallëroheshin, epeshin para e tërhiqeshin pas, ndërsa limfa e provës që ishin gjallë kishte nisur të gjëmonte sërish në trupin e tyre si në trungun, degët e gjethet e drurëve lëkurë-zhvokshur, në tharje e sipër, ku po humbet përgjithnjë shpresa e mbetjes gjallë. Arteriet fërgëllonin si gjarpërinjtë, dëgjohej rrahja e zemrave, frymëmarrja e nxituar, epoheshin në shtjellën që pa e marrë vesh vetë e krijonin, nga pak ziliqarë pa dashur, afroheshim për nga ajo, në tërheqjen deri në fund të fillit të shpresës të një kënaqësie sado rastësore.

Atje më tej, pak mesoburra të lodhur, më larg akoma, më të shumtë, ca pleq si kodra që s’kanë nge as frymë të qaseshin deri aty ku kishin zbritur njëherësh tërë ujërat e pranverës. Teksa ca prej tyre nuk e ndërprenë as lojën e dominove, ai s’mund të merrte dot me mend ç’bast kishin vënë, në atë djallo lloj lojë. Ndokush prej tyre mund të gjente rast t’i gëzohej edhe ndonjë hileje, o tu hidhte një sy gurëve të shokut përbri që s’rrinte dot, së paku, pa e kthyer një herë kokën nga lëvizjet e ojnat e Saj...

“Nuk vjen për kërkënd”, tha njeri nga pleqtë.

“Mbase për dikë, që di ta presë!”

“...për dikë që ka shpëtuar vërtetë prej sfungjerit, mbase.”

“Mbase për mua! Unë sapo kam dalë prej andej...!”

Aty ku ishin, s’pipëtinte kush pas fjalëve të tilla. Pyesnin për gjëra të tjera, që s’prishnin punë, për shembull ku të ishte ngjizur ajo Bukuroshe, nga kush të qe lindur, si i ishin lëmuar ato linja, pulpa këmbësh, kupa gjunjsh, kërthizën kush ia kishte prerë, flokët prej cilës ujëvare, të qeshurën prej ç’drite yjesh...

Farfuritën vështrime të befta, vetëtima shirash të dëshiruar në verë të nxehtë, gjer në çastin kur ajo hovi gishtin tregues dhe e drejtoi për nga dikush. Të gjithë u kthyen për nga bëri dritë gishti i saj.

&

Nuk e mbajtën dot një “uau...”, që i ardhuri më i mbramë, pikërisht ai, ai ishte i përzgjedhuri.

S’ishte ngeja, por s’ndenjën dot pa kujtuar se i sa-ardhuri mund të priste edhe ca, siç kishin pritur ata të tjerët; se ishte i ri, i fortë, më pak i konsumuar trup e nervash. Të tjerët, burrëruar, plakur e thinjur aty. Ajo do bënte mirë t’i dinte dhe t’i merrte parasysh gjëra të tilla. Se, në fund të fundit, edhe shpresa lodhet një ditë, pritja epet e dorëzohet, edhe aty anë-rruge, nëse edhe përzgjedhja e saj, shndërrohej në fat, si në jetët prej të cilëve të gjithë ata aty kishin ikur...

Prej “Uau-t” që ndoqi përzgjedhjen, imazhi i së ardhurës shëmbëlleu me bukuroshen te “Liria në barrikada” të Delakrua, parë vetëm librash ndaluar. Ç’dreq lidhje mund të kishte bukuria me revolucionet?! Bukuria s’ka humbës, teksa revolucioni s’ka kuptim pa të përmbysurit, viktimat e të zhgënjyerit e tij…

Ajo dukej krejt e pa lidhje me këto vajtje-mendje dhe bëri t’i afrohej të zgjedhurit të saj krejt zellshëm, si qenie e vdekshme. E ftoi të sa-ardhurin dhe ai nuk ngurroi sa do kishte ndodhur me të mëhershmit në pritje. Ai u gjend shpejt pranë trupit të saj, mbase jo aq sjellshëm, që ajo iu shmang prekjes së tij, në çastin e mbramë. Atyre iu duk se ai po rrëzohej, pastaj sigurisht do mbytej prej dallgës së të qeshurës së të tjerëve që nuk ishin zgjedhur, por dora e zgjatur prej saj e shpëtoi nga rënia.

“Më thua dot, pse je këtu?!”

“S’mund të mos presësh ty...”

“Bukuria s’mund të jetë thjesht dhuratë...”

“Zgjidhjen do ta bëje ti...”, shtoi ai, por me të butë, si të lutej.

“Më duhet të zgjidhja dikë, s’vij vetëm për të...”

“Dhuratat s’janë për ata që vetëm presin...”, u dëgjua një zë, por s’ishte i të zgjedhurit.

Ishte zëri i një të moshuari të avash-avashtë, atje tej.

Rioshi i zgjedhur po besonte se ajo dëgjonte vetëm përgjigjet e tij dhe veç ai i dëgjonte fjalët e saj.

Si gjithë të zgjedhurit, dëshiroi të merrej seriozisht prej saj, edhe pse po i bindej joshjes, po i përkulej tek këmbët, edhe pse po të ishte njeri prej të pranishmëve të tjerë mbase do ta qortonte veten që nënshtrohej deri aq. Ftesa e saj dukej e pafundme dhe ai nuk kursehej, dikur lodhej, ulej paksa, mbështetej në njërin gju, e ndiqte me sy të mugulluar trupin e saj si shtjellë ere, i vihej pas si një fëmijë lodrës së kurdisur kush e di nga kush dhe qe gati t’i betohej se në këtë jetë kishte gjalluar veç për këtë ditë, për pak minuta, për këtë çast...

Gjithë të tjerët përqark skenë-lojës, dytës të tij ishin. Shfaqja vijonte ngazëlluese edhe pse të gjithë luanin të njëjtin rol. Vetëm Ajo luante veten. Veten por edhe për të gjithë, njëkohësisht, duke bërë që secili ta besonte të kryer e përkryer rolin e vetë, edhe pasi vetëm njeri prej tyre ishte i përzgjedhuri i saj. Tek e mbramja, për secilin, s’ishte pak prania dëshmitar në këtë sallon bukurie. Dhe, kush e di pse, dhe në cilën masë e mënyrë, mbase të gjithë ende shpresonin se diku përpara fundit të lojës ajo mund të këmbente mendje dhe të zgjidhte ndokënd tjetër, prej tyre. Secilin prej tyre. Përse jo?! A nuk u dëgjua të thoshte se vinte për të gjithë, një herë në një brez njerëzor? A s’ishte e dashur, e ngrohtë, përkëdhelëse, me të gjithë, edhe pse syri shihej që gëzonte zgjedhjen e parë dhe buzëqeshja intime, më e afërta, i dhurohej atij.

“Çfarë gërric kështu?”, u dëgjua dikur zëri i saj.

Nuk ankohej. Diç e bezdiste në këtë lodërzim rrezatues.

“Jo unë... Ja tek i kam duart...”, nxitoi të shfajësohej ai, pranë saj.

Të tjerët, si të ftuar dhe urdhëruar heshtazi për seriozitet, e ngadalësuan, më në fund i reshtën fare lëvizjet.

Nëse nervozohej Ajo, rrezikonin të tërë, jo vetëm i zgjedhuri. Edhe pse më shumë ai.

U afruan edhe pak, sy e veshë, ngushtuan rrethin e harmonisë dyshe. Për të dëgjuar gërricjen. Mbase jehonë e “bum-bum-eve” të ndonjë daulleje në ndonjë muzg të hershëm, që vinte gjer aty, si fund pritjeje ishte. Mbase dëgjohej edhe prej saj dhe ata kot mundoheshin ta verifikonin që vinte prej fituesit të zgjedhur në mes tyre dhe jo nga radhët e tyre.

“Çfarë grric kështu, dreqi t’a marrë?”, pyeti sërish Ajo. Kësaj here edhe më thekshëm.

“Na çmendi kjo zhurmë...”, thanë edhe ata, në kor, për të garantuar qetësinë e bukurisë së saj. Dhe për të diferencuar veten. Vështrimi i saj rrëshqiti mbi të gjithë, dyshues i ëmbël, dhe erdhi e mbeti tek ai, i zgjedhuri i vet. Zhurma vazhdonte të vinte mbyturazi, si prej një boshllëku nën ujë, kush e di prej ç’strehësh mbledhur. E dëgjonte secili, prej shqisash të brendshme.

“Ç’e ke këtë zhurmë ti…!”

Pyeti kështu dhe pas kësaj reshtën së lëvizuri të gjithë. Edhe ata të dy.

“Afrohu, edhe pak!” tha Ajo. Mund të merrej edhe si urdhëruese, por ëmbëlsia ishte sërish e mjaft. “Afrohu pra!”

 

Ai hezitoi. Deri një çast më parë qe gati të bënte gjithçka t’i ndjehej një hop më afër, tani i lutej me sy të mbetej aty ku ishte. S’shkoi ndërmend t’i largohej, por u duk se po i druhej, po i trembej ndjeshmërisë së veshit të saj.

Pritësit e prejkohshëm iu gëzuan mpirjes së tij, ia krisën të qeshurës. E qeshura e turmave është ogur, shenjë, makth midis vetëtimës dhe bubullimës, por edhe shtysë. Ftesë e pa-refuzueshme për veprim është.

Megjithatë ai bëri t’i qasej. Avashëm, i thyeshëm, edhe më tej i nënshtruar pa kusht përballë bukurisë, për të gjithë ëndërrisht e largët. E shkurtoi me vërtik distancën midis, preku dorën e saj të shtrirë, pa vëmendjen se të tjerët përpinin me sy gjithçka që ndodhte. Prag prishje ëndrre, prag zgjimi mund të ishte, ose zhbërje në çast.

Ajo e afroi edhe pak, lakoi krahun rreth shpinës së tij, e ndjeu prekur me veten, as kjo nuk ndryshoi gjë. Trupi i tij, si të shndërrohej në eshkë, po humbte peshë. U lëshua dalë-nga-dalë në llërën e ajthme të krahut të saj dhe ëndrrës ia pështeti kryet në gjoks. U shfaq sërish, në këtë lëvizje, e vetëtimtë vija midis gjinjve, pikërisht mbi kryet e tij, si për ta ftuar që sido si të mos e braktiste ëndrrën dhe ai i mbylli pa zhurmë qepenët e syve.

Grricja, ah…vazhdoi të dëgjohej grricja...

Të tjerët s’bëheshin gjallë edhe pse ishin pikërisht ata që duhej të dëshmonin.

Maja-gishtat e saj zbërthyen kopsat e këmishës së tij, ia grisën kanatieren ngutshëm, si për të marrë përsipër edhe pjesën e ritit që duhej ta kryente ai, partneri. Buzët duhej t’i qenë nxehur, mbase i fërgëllonin, frymëmarrja thellohej për tu shndërruar në gulç femre të etur, ndezur edhe ajo për shkak të pritjes së gjatë të të tjerëve.

Vazhdonte grricja, edhe më furishëm, kumbonte. S’ishte jehonë e ndonjë kambane diku. Vinte prej brendësie.

“Ç’ndodh kështu… e mira ta marrë?!”, u dëgjua përsëri Ajo, përkulur mbi trupin e tij që vazhdoi t’i bindej urtazi, pa shenjë të shfaqur kënaqësie. Tashmë kjo farë loje kishte tërhequr edhe vëmendjen e pleqve më të fundit. I kishin lënë dominotë, rrinin ulur në bisht dhe vështronin. Përgjatë kalimit të tij, sfungjeri u kish mësuar mënyrën e reagimit: të heshtnin, sikur të mos ishin.

E përfshiu të tërin midis gjoksit e këmbëve të saj, u lëshua edhe ajo, e tëra, pranë trupit të tij, gjokset e të dyve ishin bërë njësh, këtë kishin ëndërruar të gjithë. Edhe ai djalë, me siguri. Secili prej tyre e kishte dëshiruar ethshëm, i kishte puthur e kafshuar buzët në orët e ditët e vjetët e përfytyrimit dhe të pritjes, edhe pse, tani, i zgjedhuri prej saj, nuk reagonte. Si i penduar, si të mos i ndjente gjë asaj bukurie që të tjerët vazhdonte t’i verbonte munguese.

Vazhdoi ta joshte e ta përkëdhelte, me ngulm. Dukej qe ajo tashmë, priste ajo, të përftonte reagimin e tij. Që po vononte. Dukshëm. Ata ishin gati të betoheshim, të dëshmonin menjëherë: Ajo i ishte dhënë, e tëra, tërë dëshirë...

Kur më në fund, bindur se nuk po ndodhte gjë dhe s’kishte ç’pritej më, Ajo u ngrit. Edhe më ngadalë se në lëvizjet për tu përkulur e shtrirë përbri të zgjedhurit të vet. Tashmë, kurrkush nuk shkoi ndërmend t’i kullose sytë në vijat e gjinjve, në kollonat e mermerta të këmbëve, të-poshtë kupave të gjunjve apo përqark kyçeve, brejtur ca-pak prej erozionit të vështrimeve.

Të gjithë i kishin sytë tek ai, se tek e fundit ishte njeri prej tyre. Shtrirë, pa dhënë shenjë nëse fati e kishte ndihur të arrinte atë që asnjeri prej të tjerëve s’kishte mundur.

E përkulur ende për nga ai, Ajo qëndroi përballë tyre, për pak.

Ende femër, s’bëri përpjekje t’i fshihte hiret. Sytë të ëmbël, vështrimi shihte ashpër. Nuk se po i bënte me faj pse e kishin pritur aq gjatë. As për mënyrën se si e kishin ëndërruar. Provuan, edhe ata, shtysën për të qenë diç më larg trupit të Saj, trup që një hop më pas nisi të shihej edhe më mugull dhe të shndërrohej sërish në mjegull.

Ajo ktheu edhe një herë kryet për nga i përzgjedhuri, pastaj sërish nga të tjerët.

“Nuk munda, s'munda. Ai… ia kishte thithur edhe zemrën...”

Bëri me dorë nga pas shpinave të tyre. Kthyen kryet nga tregonte gishti i saj: Ai, Sfungjeri!

Një copë herë mbetën duke e vështruar atë masë të butë e të epshme, që tashmë po dukej ngjethëse.

Ia kthyen shpinën sfungjerit. Frynte ndjesia se kishin marrë pjesë në një funeral. Mungonte kufoma.

Ajo s’ishte më. S’e panë dot më, s’ishin të sigurt në kishin qenë. Dhe, në ia vlente ta prisje sërish...

Andej nga pleqtë krisi sërish e qeshura dhe kërcitja e gurëve të dominosë.

©Faruk Myrtaj