Gruaja e Çajkovskit, një film i Kiril Serebrenikovit - Nga Dashnor Kokonozi

Dashnor Kokonozi - Francë

Për të mirë a për të keq, brezi im ka qenë disi më i lidhur me filmat rusë. Më duhet të pranoj se atë ndjesinë e filmave të mërzitshëm e patetikë të periudhës sovjetike, ma bënë më të theksuar disa filma të llojit “katastrofë”, që u prodhuan pas ndryshimeve të regjimit. Imitime të blockbuster-ave amerikanë, por pa iu afruar aspak suksesit të tyre. Për ndonjërin kam shkruar edhe më pare.

Brezi i ri i realizatorëve rusë duket se ka një konceptim krejt tjetër. Ruajnë gjithçka të mirë nga tradita e tyre filmike dhe janë të një niveli realizimi të admirueshëm.

Serebrenikovit i kisha parë “Ethet e Petrovit”, që më la përshtypje të përzier. Me “Gruaja e Çajkovskit” u binda se ai është një regjizor i pazakonshëm.

Filmi u paraqit vjet në festivalin e Kanës dhe këto ditë doli në sallat e kinemave. I kisha bërë pritë te kinemaja e lagjes sime dhe dje munda ta shoh. Mbresat e skenave të tij i kisha edhe sot në mëngjes. Për t’u çliruar prej tyre, po shkruaj dy fjalë.

Filmi për herë të parë zbulon në një vepër arti, homoseksualitetin e Çajkovskit (i interpretuar nga aktori amerikan Odin Lund Biron) që duhet thënë se është më i njohur në Rusi se në vendlindjen e tij. Interpretimi i tij është një nga vlerat e këtij filmi.

Antonia Miliukova, një vajzë e re dhe jo pa talent në muzikë, bie çmendurisht në dashuri pas tij. Alyona Mikhailova që luan këtë rol është me të vërtetë e jashtëzakonshme.

Çajkovski fillimisht është krejt i huaj ndaj pasionit të saj. Më tej, qoftë për të shuar zërat ndaj homoseksualitetit të tij, qoftë për paratë e Antonias, pranon të martohet me të.

Fillimi i një drame të tmerrshme dhe të jashtëzakonshme.

Ai ka neveri nga gruaja e tij, ndërkohë që pasioni i saj shkon deri në çmenduri (realisht ajo do të vdesë në një çmendinë, 20 e ca vjet pasi ka vdekur i shoqi nga kolera. Vdes më 1917 dhe varrimi do t’i vonohet se ka shpërthyer revolucioni, kjo, jashtë filmit në fjalë).

Xhirimet në mjedise që bëhen gjithnjë e më të zymta, ruajnë gjithë poezinë e traditës së kameras së njohur ruse.  Gjithçka, nga dekoret e ndriçimi janë rikonstruksione të jazhtëzakonëshme të epokës, në sintoni me dramën e personazheve.

Ajo që nuk kuptova është përse në film nuk është përdorur muzika e Çajkovskit.

Një vepër e shënuar kinematografike, që mban gjallë magjinë dhe papërsëritshmërinë e sallave të kinemasë.

© Dashnor Kokonozi

*Njëra foto është origjinale dhe tjetra e rikonstruktuar në film.