Letërsi

Anija e fundit për në Bari - Nga Dashnor Kokonozi

Dashnor Kokonozi - Francë

Mjegulla u tret bashkë me natën. Qyteti që u shfaq tutje i ngjante një mirazhi mbi det. Të gjithë harruam animin e frikshëm të asaj govate lundruese dhe u vërsulëm te parmakët e bashit. Ata që e kishin hequr shpresën se do të shihnim përsëri tokë, nisën të qajnë e ulërijnë.

Dikush tha se anija do të kishte humbur gjatë natës dhe kishim mbërritur në Los Anxhelos. Të tjerë ishin të sigurtë se ai qytet nuk mund të ishte veçse Bari. Ishim të fundit që u kishim shpëtuar patrullave detare.

Heshtja u kthye kur Timi i stacionit tha se në kalatë po afrohej një togë karabinierësh. Më tej ishte edhe një autoambulancë.

- Do të mbajnë të sëmurët dhe të tjerët do t’i kthejnë mbrapsht, - tha ai.

Gratë nisën të qajnë. Pas tyre edhe fëmijët.

Në kalatë, karabinierët nxorën shkopinjtë prej gome dhe nisën t’i rrotullojnë nëpër duar.

- “Poshtë komunistët!”, - bërtitën nja dy djem të qethur tullë, si për t’u kujtuar autoriteteve të portit arsyet e fuqishme politike që na kishin shtyrë të vinim aty.

- Pritni, - bërtiti Timi, - a ka ndonjë që t’u thotë se e kemi fjalën për komunistët që kemi lënë në Shqipëri?

Ai kishte parë të afrohej një grup vullnetarësh italianë me qese ushqimesh dhe ca flamurka organizatash sindikaliste. Në njërën prej tyre dukej qartë logoja e Partisë Komuniste Italiane.

Dikush u inatos dhe bëri thirrje t’i hidhnim në det ata dy tullacët antikomunistë.

Zgjata menjëherë qafën mbi parmakun e anijes dhe me zërin që m’u duk më i hollë se zakonisht, thirra: “Comunisti italiani, voi comunisti buoni, comunisti albanesi, coglioni”.

Nga mënyra se si karabinierët dhe nja dy civilë vështruan njëri tjetrin dukej se askush nuk kishte kuptuar gjë nga fjalët e mia. U dëshpërova.  Nuk desha kurrsesi që sindikalistët komunistë të hidhnin në ujë ato qeset që mbanin në dorë. Kisha uri.

Timi nxitoi drejt meje dhe më tërhoqi fort prej krahu.

- Po nuk deshe të kthehesh, eja me mua! - më tha në vesh dhe, pa kërkuar fare mendimin tim, më tërhoqi zvarrë drejt një porte metalike, që e hapi duke e goditur me shkelm.

Një shkallare në formë spirale na zbriti në një hambar të anijes. 

- Do të hidhesh ti i pari apo unë? - më pyeti, kur ndaloi para një dritareje të rrumbullakët që binte në det.

- Ti! - i thashë, me bindjen të ngjitesha përsëri lart sapo ai të zhdukej.

Sikur të kishte pritur tamam këtë përgjigje ai më mbërtheu prej gjunjësh dhe më shtyu si predhë topi përtej dritares së rrumbullakët. U lemerisa. Nuk më kishte lënë kohë t'i tregoja se nuk dija not.

Diçka duket e kuptoi vetëm kur pa se unë nuk po dilja mbi ujë. U hodh dhe si më gjeti duke luftuar me ca leshterikë, më tërhoqi prej flokësh.

- Kam porosi nga yt atë të kujdesem për ty, - më tha duke më tërhequr zvarrë deri te ca blloqe betoni në breg.

Gënjente. Unë kisha ikur fshehurazi.

Ai m'i hoqi rrobat, i shtrydhi mirë dhe më tha se ishte dikush që kishte lindur për biznes. I kishin propozuar shpesh të jepte mësime mjeshtrie aktori, por kishte parapëlqyer të mbante valixhe te stacioni i trenit.

- Ikim tani, - tha i inatosur, tek ndjente se nuk i besoja në asgjë. 

Ecëm të kërrusur përgjatë pirgut të lloqeve të betonit, që mbronin portin dhe dolëm te një bulevardi i gjerë, që shtrihej përgjatë bregut të detit. Nuk dukej asnjë karabinier.

- Do të bëjmë punë të mira bashkë, më tha kur morëm drejtimin e qëndrës së qytetit, ti do të jesh përkthyesi im zyrtar. 

Fliste duke tundur duart në ajër dhe vështronte herë këmbët e veta, ku mezi qëndronin një palë atlete të shqyera dhe herë të miat, thuajse zbathur fare.

Ndryshe nga frika që kisha, rrugëve të Barit u tërhiqnim vëmendjen vetëm kalimtarëve me të cilët përplaseshim padashur. Nganjëherë gjendeshim në kurriz të njëri-tjetrit, duke vështruar në drejtime të kundërta. Na zinte paniku, ktheheshim dhe viheshim të kërkonim njëri-tjetrin. Ndjeheshim në një botë tjetër, që na shtinte pak frikë, por më shumë na mrekullonte.

Ishim aq të hutuar nga gjithçka që na rrethonte, sa te një shesh i vogël patëm bindjen se ishte vetë një dyqan këpucësh që ishte rrotulluar për të na dalë përpara.

Mua më la gojëhapur mjedisi teksan që kishin krijuar në vitrinë. Një kapele lëkure dhe ca palldëme kali prej meshine të mirë dukej se i kishin hedhur aty, fill pas mbarimit të ndonjë filmi të Leones.

- Shko pyet sa është çmimi i atyre këpucëve me qafa, - më tha Timi me pamjen e dikujt që kishte marrë vendimin që duhej.

U futa gjithë drojtje brenda. Nuk pashë njeri. Gjithandej rafte me kuti këpucësh. Këpucë kishte edhe mbi disa tavolina në mes të dyqanit.

Timi, hyri me vrull, si i pakënaqur nga vonesa ime. Menjëherë edhe ai shtangu i habitur. Pata një parandjenjë se i shkrepi në kokë të rrëmbente një palë e t’ia mbathte, sa kohë që nuk kishte njeri. Nga frika u bëra gati të dal unë i pari, kur nga një perde, u shfaq një djalë me këmishë me mëngë të shkurtra.

Sytë më ngelën te një kreshtë flokësh e ngritur përpjetë. Më pëlqeu aq shumë, sa desha ta pyes si bënte që i qëndronin ashtu, si një bredh i vogël i vitit të ri.

- Me çfarë mund t’ju shërbej? - pyeti ai ngadalë, si për t’i lënë kohë vetes të na vëzhgonte mirë e mirë.

- Pyete sa kushtojnë këto këtu, - më tha Timi duke treguar një palë këpucë me vrima dhe tegela në trajtë elipse mbi faqe.

- Dyzet mijë lireta, - tha shitësi, - në fakt janë dyzet e pesë mijë, por për ju...

- Çfarë për ne? - pyeti Timi me inat, - mos i dukemi të varfër?

Shitësi u skuq, sapo ia përktheva fjalët e tij.

- Tridhjetë mijë lireta, po deshe, - vazhdoi Timi, duke e lënë këpucën me shpërfillje.

- Unë nuk jam pronari, - tha shitësi si me siklet.

- Domethënë se po të ishte ti pronari, do të na i jepje? - ia bëri Timi.

Djali zgjati pak kokën të shihte këmbët e Timit. Pastaj pa nga unë. M’u duk se ndjeu frikë.

- Merrini... - tha ai së fundi, - në rregull, merrini tridhjetë mijë...

Timi nuk kishte ndërmend të nxitonte. U ul në një karrige dhe mori t’i provojë. Për mirësjellje djali bëri sikur nuk i pa gishtat që dilnin nga çorapet e shqyera.

- Yt atë? - më pyeti duke u përkulur nga unë.

- Po, - i thashë, duke ndjerë një nevojë të tmerrshme të kruhem në të gjithë trupin.

Timi u ngrit, bëri disa hapa nëpër dyqan dhe mblodhi buzët, si të ndjente dhimbje.

- Njëzet mijë, po deshe, - ia bëri me një ton të prerë.

- Më vjen keq, - tha shitësi, - është krejt e pamundur, më kollaj e kam t’ju dhuroj këpucët e mia.

Timi u zgjat mbi banak, që të shihte këpucët e tij.

U tmerrova se mos po i thoshte: hiqi!

- Jo, - tha i pakënaqur, pastaj, - dua këto që kam veshur, po nuk i marr më shumë se njëzet mijë. Vetëm dy hapa bëra dhe më dhembin këmbët.

Shitësi u çlirua disi.

- Ka edhe numër më të madh për atë model.

Timi u inatos prapë. Pata frikë se do t’ia lëshonte kokës këpucët që i zgjati ai, sikur atë çast te dera e dyqanit të mos ishin shfaqur dy zonja të moshuara. Ato vazhduan të flasin me njëra-tjetrën pa na i hedhur sytë.

Djali i përshëndeti dhe heroikisht përpiqej të mbante gjallë buzëqeshjen në drejtim të atyre zonjave. Vetëtimthi ndonjë sy kalonte edhe mbi ne. U binda se kishte frikë se mos iknim pa paguar.

Befas gratë reshtën se foluri dhe nisën të shohin rrotull. Njëra na pyeti edhe ne, nëse ndjenim një si erë këmbësh të palara. I alarmuar i bëra shenjë Timit të iknim.

- Dyqan për të veshur këmbët, - tha i ai i habitur me mua. - Po të kishin qenë këto plakat në anije, tani do të mbanin erë kufomë. Pyete edhe një herë, në do m’i japë apo jo këpucët?

U ktheva nga shitësi që më dëgjoi duke tundur kokën dhe shkoi e u zhduk pas perdes. Kur doli përsëri, bashkë me të ishte edhe një grua e re, që vetëm sa na hodhi një sy kalimthi dhe përshëndeti menjëherë gratë e moshuara. Pastaj u kthye andej nga kishte dalë, duke i bërë një shenjë shitësit.

 - Në rregull, - tha ai, duke u zgjatur i kënaqur nga unë, - njëzet mijë. Vetëm pak shpejt...

Shitësi u kërkoi ndjesë dy grave dhe i siguroi se brenda pak çastesh, do të ishte i tëri në shërbim të tyre. Ato panë nga ne dhe u drejtuan te dera e daljes, pa i folur fare. Krejt i dëshpëruar shitësi hyri në atë kthinën e pasme të dyqanit.

- Atëherë zotërinj, si është puna? - dëgjuam atë gruan e re që u shfaq përsëri te banaku. 

- Thuaj se po të m’i japë për dhjetë mijë lireta, do të vijmë gjithnjë të blejmë këtu, - tha befas Timi, - thuaja e mos më shih ashtu.

U ktheva nga gruaja dhe fjalët e Tomit i përktheva duke i mbajtur sytë e mbyllura, ndërkohë që kisha një dëshirë të përbindshme të kruhem gjithandej.

Ajo nuk foli dhe unë nuk i hapa sytë. Kur vendosa t’i hap, gjëja e parë që pashë ishin llogaritë e gabuara që kisha bërë. Ajo vazhdonte të më shihte mua.

- Keni ardhur nga... bregu tjetër? - më pyeti qetësisht.

Unë tunda kokën.

- Merrini për dhjetë mijë lireta, - tha pas pak, me një ton krejt tjetër - vetëm pak shpejt ju lutem.

Pastaj më zgjati një pecetë letre që të fshija lotët që më shkonin faqeve.

Ia thashë të gjitha Timit pa e kthyer kokën nga ai.

- E shikon mistrec? - dëgjova të më thotë me ton qortues.

Tunda kokën për t’i thënë se kishte të drejtë.

- Tani thuaji se po të m’i japë falas këto këpucë unë do të blej një palë të tjera për ty me çmimin që kanë.

 Mbylla sytë dhe vendosa të mos e hap gojën, sikur çfarë të ndodhte.

- Mos ki frikë të flasësh, - dëgjova atë gruan të më thotë, - babai yt i kërkon gjë falas?

Tunda kokën, duke i shtrënguar sytë edhe më fort.

- Thuaji t’i marrë e të zhduket me gjithë to! - ulëriu ajo.

Dolëm jashtê menjëherë. Edhe vetë Timi dukej i frikësuar nga zëri saj. 

- Dhe mos guxo t’i veshësh pa larë këmbët! - dëgjova gruan të bërtasë edhe një herë të fundit, te dera e dyqanit.

Kur nuk kishim më fuqi të vraponim, ndaluam buzë një trotuari dhe ndenjëm gjatë pa folur.

- Tani më duhet edhe një kostum, - tha Timi duke provuar të veshë këpucët e reja.

Ndjeva të më ngrihen qimet përpjetë.

U ngrita dhe ia mbatha vrapit si i çmendur...

©Dashnor Kokonozi