ORË PËR TË MOS U FUTUR NË DET

Nga: Pëllumb Kulla

Qëkur notarët shkodranë, ia kishin mbathur me not drejt Korfuzit, ishte dhënë paralajmërim i rreptë: “Ndalohet hyrja në det pas orës gjashtë të mbrëmjes dhe para orës shtatë të mëngjesit! Do të qëllohet pa paralajmërim nga roja bregdetare.”

Dhe kundravajtësit po qëlloheshin. Në fillim, rrallë e më rrallë, por më pas, çdo mbrëmje, motoskafi i forcave të kufiri parakalonte përgjatë bregut duke sjellë një pamje të llahtarshme: një njeri të vrarë gjatë përpjekjes për të arritur me not brigjet greke, mbuluar me një çarçaf me bardhësi të prishur rëndë nga gjaku. Njeriu mund të ishte goditur edhe që gjatë ditës, por autoritetet kufitare ishin shumë të interesuara që kjo paradë me të vrarin, plasur nën çarçaf mbi bordin e skafit përpara çizmeve të dy kufitarëve në qendrim solemn gatishmërie me automatikët shtërnguar mbi gjoks, të bëhej në buzëmbrëmje.

Ruajtësit e kufirit shpresonin shumë që pushuesit e panumërt në këtë bregdet të Jonit ta kuptonin mesazhin e tyre.

* * *

Ka kaluar ora gjashtë. Tok me fëmijët hamë akullore, ulur në ca karrige metalike në një verandë buzë detit.

Sipërfaqja e detit është e lëmuar deri tej, ku të ha syri. Duhet të jetë kështu deri në Korfuzin përballë, ku ndofta një grek si unë, ha akullore greke në një verandë greke, që bie mbi po këtë det.

Nuk e di se çfarë sheh tani ai klienti fqinj, por këtejza, këtë det të fjetur, ajo cipë e palëvizur e bën të shëmtuar.

Befas unë shquaj një zogth të vogël, që bën një fluturim të shkurtër e bie në det, aty nja tridhjetë metra larg bregut.

Për atë zogth ky ish ndofta fluturimi i parë. Ai llapashit krahët dhe prish rreth e qark vetes, cipën e qetë e të shëmtuar të atij deti të mrekullueshëm.

“Babi, shiko! Një zog në det!” më thonë njëzëri fëmijët.

Zogthi i vogël i rresht përpjekjet dhe ndal fërfëllimën e krahëve. Është dorëzuar apo është mbytur fare? Apo, ndofta thjesht, pushon mbi pasqyrën e lëmuar të detit.

Duhet të jetë kjo e fundit. Ne të gjithë, kemi harruar kupat e akulloreve në duar, kur shohim se trumcaku i vogël, befas, kërcen përpjetë ngrihet vërtik rreth gjysëm metri përmbi ujë. I përplas fuqishëm krahët në ca rrahje të ethëshme për t’iu ndarë ujit, për të fituar lartësi e për të vijuar më tej drejt limerit, prej nga u nis në atë udhëtim të shkurtër fatkeq.

Por ai nuk arrin dot ta bëjë këtë dhe me fuqi të shkundura, plaset përsëri në det, përmbi pasqyrën e fjetur të tij dhe qëndron atje si një pikë e palëvizëshme pa asnjë shenjë gjallërie.

Zogthi qëndron ashtu dhe ne nuk ia ndajmë sytë në një heshtje të gjatë. Por, atëhere kur nuk e presim, ai i përmbledh edhe një herë fuqitë e bën një përpjekje të dytë, që nuk është më e lume se e para. E arrin përsëri lartësinë gjysëmetërshe. Në rrahjet e para të krahëve shkunden pikëlat e ujit të kripur. Lehtësimi bën që krahët të shpeshtojnë fërfëllimin, por nuk arrijnë ta nxjerin krijesën e ngratë nga ajo grackë e panjohur me ujë të pamatë.

Zogthi i rraskapitur bie përsëri aty ku qe, mbi faqe të detit, në një pikë mes Korfuzit dhe Sarandës, por për të zezën e tij, fare pranë bregut ku jemi ulur ne.

Të gjithë njerëzit që kanë mbushur verandën buzë ujit, ia kanë mbërthyer sytë dramës që luhet në det, me një zog kërthi në fluturimin e tij të parë. Trumcaku i vockël nuk ka ndërmend ta provojë përsëri shkëputjen. Ajo pikë e zezë është bërë përfundimisht e palëvizëshme dhe ne jemi gati ta heqim shikimin që andej me zemrat mbushur me pikëllim.

Por lumturisht ai na befason edhe një herë, kur ia hyn një përpjekje të re. Këtë radhë ai merr hov dhe kërcen më lart se më parë, shfaq një ashk edhe më të madh. Këtë herë duket se po ngjan mrekullia dhe trumcaku, hë-hë, po ia del mbanë. Por zogu përplaset përsëri mbi ujë. E ngrihet prapë, këtë radhë jo aq lart edhe këputet shpejt. E ngrihet prapë. E ngrihet prapë.

“Pse nuk hidhet asnjëri në det, që të shpëtojë zogthin e gjorë? Pse nuk hidhesh ti, babi?!” pyesin fëmijët.

“Pushoni,” u jep urdhër ime shoqe. “Babin nuk e lejojnë të hidhet në det në këtë orë. Do ta vrasin, po ta bëjë këtë.”

Mua nisin të më rrjedhin lotët e unë i le të shkojnë tatëpjetë faqeve.

Zogu i vogël vdes aty, në sytë e të gjithëve. Fëmijët nuk më flasin më. E ndjej, që këtë vdekje ata nuk do të ma falin, sa të jetë jeta.

E në këtë çast, motoskafi i autoriteteve që ruajnë kufirin e Republikës shfaqet me atë çarçafin e ngallosur me bojra në ngjyrë të gjakut, që mbulon një kukull, a një manekin të hedhur aty përpara çizmeve të kufitarëve me automatikë. Na kalon para syve, që nga të gjithë ne të kuptohet, se si duhet t’ua shpjegojmë fëmijëve të llahtarisur, se për dhjetra e qindra vite që vijnë, askush nuk duhet të ushqejë ëndrra për të shpëtuar nga ky vend.

Dhe ne të gjithë pamë, se si zogu i vogël zbriti nga qielli për tu treguar njerëzve se sa të pafuqishëm, sa duarlidhur dhe sa të paturpshëm janë ata, kur shfajësohen se përse atë mbrëmje nuk u hodhën në det.

E sa e kotë është të ruhesh nga breshëria e plumbave e sa pakuptim mbetet jeta, paskëtaj!

Nga romani, “Lejlekët nuk vijnë më” Sh.B. ARBËRIA, 2005