SY QË ZVOGËLOHEN

Nga: Zija Çela

Kur u kthye Frani nga Hamburgu, të gjithë sa u ndodhën në rrugë, u mblodhën rreth makinës së tij. Ishte një kamionçinë e bardhë, me karrocerinë e mbuluar dhe me një altoparlant të vogël, fiksuar me vidha mbi kabinë. Dukej se e kishte vënë kastile, sepse me t’iu afruar rrethinave të vendlindjes, nga altoparlanti kishte filluar të gjëmonte zëri i tij: “Ju përshëndesim të gjithëve, të gjithëve ju duam. Përqafime nga Fran Marleka dhe Greta Bratvogel.”

Doli se Greta ishte gruaja e tij.

Askujt s’i bënë përshtypje valixhet me rrota dhe baulet prej kamoshi, që u mbartën një nga një. Por sapo zonja zbriti nga makina, i tranoi njerëzit me bukurinë e saj. Gjermanka kishte një trup të hedhur, të lartë e të lehtë, trup të atillë sa dukej sikur mund të fluturonte. Flokët bjond i rrinin në harmoni me bluzën kanarinë, prerje sportive, ndërsa minifundi i zi ia zbulonte ngazëllyeshëm këmbët e drejta dhe të forta. Kasapi, që e kishte braktisur dyqanin dhe kishte nxituar për ta parë, fërkoi duart disa herë në kindin e përparëses me njolla gjaku dhe, si u ndje më i pastër, pëshpëriti:

- Rrezaton, rrezaton!

- Kush rrezaton? - pyeti Marini, i biri i kasapit Azis Shyti.

- Bukuria e kësaj gruaje, - iu gjegj i ati.

Dhe, po atë çast, ndjeu nevojën t’i pastronte duart sërish. Pastaj, ndërsa lëpinte edhe buzët e gëlltitej sikur po kapërdinte ndonjë llokmë mishi, ia ktheu përshëndetjen gjermankës, duke i folur në gjuhën e saj: “Guten Tag, Frau Bratvogel!” Ne të tjerëve na e përktheu kështu: “I urova mirëseardhjen zonjës.” Ai kishte qenë edhe vetë për ca kohë emigrant dhe kishte punuar në njërën nga thertoret më të mëdha të Mynihut.

Që nga ajo ditë, ndodhi si ndodhi dhe djali i kasapit filloi t’i gjendej babait gjithnjë e më rrallë në dyqan. Tashmë, Marini i kalonte pasditet me ne, duke u bërë përfundimisht lideri ynë. Përveç ndryshimit të moshës (ai e kishte mbaruar shkollën tetëvjeçare), midis nesh edhe fizikisht ishte më i forti. Por, dorën në zemër, nuk e kisha vërejtur ndonjëherë që ta shpërdoronte këtë fuqi. Marini nuk ishte tip që dhunonte më të dobëtit, veçse i pëlqente të mbahej me të madhe dhe fliste cak e pa cak. Prandaj, shumë shpejt, na e zbuloi edhe të fshehtën e të atit. Kur dikush e kishte pyetur se përse, sa herë që gjermanka hynte në dyqanin e tij, ai lëpihej e gëlltitej ashtu, kasapi ishte shprehur gjithë shejtanì: “Ju nuk e dini, por fjala Bratvogel, që është mbiemri i zonjës, në gjermanisht do të thotë zog i pjekur. Zoti e bekoftë atë zog!”

Pasditen ne e kalonim në parkun me mështekna, buzë rrugës ku ishte shtëpia e Franit. Prej aty shiheshin dritaret e katit të dytë dhe në muzg, kur i mbyllnin grilat për t’u veçuar nga bota, ne të gjithëve na pushtonte njëfarë kureshtie për zonjën. Njëherë, Marini na mbajti në park deri në mbrëmje vonë. Papritur, na porositi që të mos lëviznim nga vendi dhe u nis drejt shtëpisë përkundruall. Pas pak ia pamë siluetën mbi avllinë e oborrit, pastaj teksa ngjitej nëpër tubin e ujërave, pastaj duke u futur në hatullat e çatisë. Kur u kthye, mbante ende erë djerse. Me një çehre të tjetërsuar, na këqyri disa herë i trallisur, duke murmuritur: “Uf, çfarë vape më ka hipur!” Pastaj mezi arriti ta shkoqiste gjendjen e tij:

- Vinte i nxehti tamam si zagushia e kripur ndanë detit. Dhe unë ndieja një përvëlim ndër sy. Megjithatë, i pashë nga tavani, ata kishin lënë ndezur dritën e natës.

- Po luanin me letra? - më shkrepi mua.

- Jo, - tha Marini, - ishin në krevat.

Dhe si për të dëshmuar diçka nga sa kishte parë, rrethoi me duar një mështekën. Ashtu e bardhë, e drejtë dhe e lëmuar, ajo shtyllë përplot me limfë të gjallë na solli ndër mend këmbët e gjermankës.

Disa javë më vonë, Marini filloi të ankohej nga syri i majtë. I doli një byc në kapak. Në viset tona, për raste të tilla thuhej se ndonjë grua e farefisit ishte shtatzënë dhe, në varësi të kapakut ku dilte byci, do të lindte ose djalë, ose vajzë. Megjithëse kasapi çoi fjalë deri te kushërinjtë më të largët, ata që banonin përtej Skuterrës, asnjëra nga gratë nuk doli shtatzënë. Ndërkaq, të birit ia hapën bycin në spital, pastaj ia mjekuan me këmbëngulje, por infeksioni kishte kaluar përbrenda dhe atij po i dëmtohej bulbi. Pikërisht në këtë kohë u kuptua se periudhën e barrës po e kalonte tjetërkush. Ishte Greta Bratvogel, gruaja e Franit. Dhe kur bashkëshortët u bënë me fëmijën e tyre të parë, kaq iu zvogëlua bulbi Marinit, sa me atë sy tashmë nuk shihte më larg se tre katër-hapa.

*

Siç është e kuptueshme, kjo ngjarje nuk kaloi pa u përfolur. Në fillim u numëruan disa hamendje, pa përjashtuar edhe efektin e ndonjë magjie. Por të gjithë e pranuan se midis bycit të djaloshit dhe barrës së zonjës nuk mund të kishte asnjë lidhje, sidomos për dy arsye. E para, Marini i Azis Shytit nuk kishte ndonjë pikëtakimi me fisin e gjermankës. E dyta, sipas bycit që atij i kishte dalë në kapakun e sipërm, zonja duhej të lindte djalë, kurse ajo kishte lindur vajzë.

Megjithatë, kasapi ruajti mendimin e vet. Sa herë që zonja hynte në dyqanin e tij, si të kishte njëfarë frike mistike prej asaj gruaje, tani e shihte vëngër. Edhe kur ndodhte që t’ia shpjegonte ndokujt mbiemrin Bratvogel, nuk shtonte si më parë: “Zoti e bekoftë atë zog!”, përkundrazi lëshonte ndonjë mallkim.

Por frika e kasapit u bë edhe më ngjethëse, si kaluan nja shtatë a tetë muaj. Marini, prijësi ynë i respektuar, ndjeu dhimbje në syrin tjetër, atë që i kishte mbetur normal. Një byc që nisi sa një kokërr meli, erdhi duke iu rritur shpejt e shpejt. I nxehur dhe tepër i alarmuar për fatin ndjellakeq, Azisi iu kthye djalit dhe e vuri përpara me një rrokullimë fjalësh:

- Mos qofsha më kasap, po s’e përshkova në hell atë zog djallëzor! Por dhe ti pse bëhesh fodull e nopran, e pra të kisha porositur!

- Ç’më kishe porositur, baba?

- Të kisha thënë se ajo grua rrezaton dhe se bukuria e fortë t’i vret sytë.

Kësaj here kasapi as që pyeti ndopak në farefisin e tij. Por edhe të tjerët, ata që për bycin e parë e kishin përjashtuar efektin e gjermankës, tani i kthyen sytë nga zonja gjithë paragjykim. Me ditë e me muaj, si vigjëlues të palodhur, pritën që në trupin e saj të hetonin ndonjë shenjë. Por barku i gjermankës mbetej i pandryshuar dhe në fytyrë nuk po rishfaqeshin më larat e njohura të barrës. Larat, madje, u panë në fytyrën e një zonje tjetër, që ishte pikërisht mbesa e kasapit. Atëherë ai u qetësua disi për të birin. Dhe vërtet, në përputhje me paralajmërimin e bycit, që Marinit i kishte dalë në kapakun e poshtëm të syrit, nusja e re u bë me vajzë. Duke qenë burrë zakoni, kasapi kaloi Likenin, pastaj Skuterrën dhe shkoi deri larg, që ta uronte mbesën me dhurata për foshnjën. Në hir të këtij shendi, që përkohësisht ia hoqi merakun e të birit, ai bëri flì një dash rudak.

Por nuk i solli dobi. Marinit iu zvogëlua edhe syri tjetër, megjithëse u operua në spital.

*

Me kohë, shumëçka u harrua. U harruan hamendjet për bycat e dyshimtë, kacabunjtë dhe mallkimet e kasapit, përpjekjet e mjekëve për t’i vënë shkencërisht një emër sëmundjes së Marinit. U harrua madje edhe “zogu i pjekur”, pra frau Bratvogel, e cila ishte kthyer në Hamburg me burrin e saj.

Një ditë, Marini më kërkoi që ta shoqëroja në park. Kurorat e mështeknave i mbështillte një pjalm drite, si një vello e endur nga rrezet e diellit, ndërsa nëpër barin e njomë çukisnin mëllenjat. Kur u ulëm në vendin e zakonshëm, ai më pyeti:

- Besoj ta kesh kuptuar përse m’u bënë sytë dritëshkurtër?

- Për syrin e parë e kam marrë me mend, - thashë. - Mynxyra të nisi pas asaj natës së përgjimit.

- Por edhe me tjetrin njëlloj e pësova, - më befasoi Marini. - Nuk m’u durua dhe, më pas, i përgjova disa herë nga plasat e tavanit, kur ishin në krevat. Unë prandaj sharrova nga sytë, por doktorët nuk e kanë zbuluar. Përgjimi qenka sëmundje e tmerrshme, - ia vuri vetë peshoren.

Por ishte i mundshëm një shkak i tillë? Apo vetëm dyshonte ashtu? Unë këto po bluaja me vete, kur gjethet fërfërinë mbi kokat tona. Atë çast, sipër nesh u dëgjua flatrimi i një shpendi.

- Ç’është? - ngriti kokën ai, duke u këndellur paksa.

- Një mëllenjë e bardhë, - thashë.

Dritëshkurtri më shtrëngoi kyçin e dorës, si për t’u mbajtur. Pastaj u mbush me frymë dhe psherëtiu qashtër. Por ndryshe nga i ati, ndonëse s’u kuptua mirë se kujt ia blatonte urimin, fjalët i dolën të paqta:

- Bekuar qoftë ai zog, o Zot!

(Nga libri “Princi i buzëqeshjes”)