Përparim Kapllani: E dashur Svjetllana, Kapitulli 5 nga romani Grimcat e kujtesës

Blloku i shënimeve kishte kapakë të fortë të veshur me lëkurë ngjyrëkafe. Në kapakun e përparmë ishte vizatuar flamuri kinez me një yll të madh në ngjyrë të verdhë dhe katër të tjerë më të vegjël, poshtë të cilëve ishin shkruar tre hieroglife:

“笔记本”, që në shqip kishin kuptimin “bllok shënimesh”. Një lidhëze mëndafshi në ngjyrë jeshile ndante faqet plot shkëlqim e bardhësi verbuese. Isai e goditi kapakun me majën e thoit, ndërsa trupi iu drodh nga një ngazëllim i beftë. Kur ishte hera e fundit qe kishte marrë një dhuratë kaq të çmuar?

Nxorri nga xhepi stilolapsin dhe e rrotulloi nëpër gishta. Mund të shkruante në ngjyrë të zezë, blu, jeshile apo të kuqe. Me sytë e fantazisë përfytyroi fjalët e pathëna që i zjenin brenda qenies prej kaq kohësh. Tërhoqi tavolinën e punës së doktorit dhe e mbështeti pas derës. Në pak minuta dikush rrotulloi dorezën. Isai u mbështet pas tavolinës me të dyja duart, por personi që po rrotullonte bravën e derës, filloi ta godiste me grushta. U dëgjuan disa zëra që jepnin e merrnin me njëri-tjetrin. Sytë iu errën nga sforcimi i tepërt, por goditjet e turmës nuk zgjatën më. Psherëtiu i lehtësuar dhe hodhi sytë përreth. Ndaloi para njё pasqyre nё formёn e zemrёs tё varur nё mur. Ndjehej plotёsisht i dёrrmuar dhe i vrarё shpirtёrisht.  Nuk ishin mё ata flokё sterr tё zinj si nata. Thinja tё panumёrta i kishin mbirё nё tёmthat e fryrё. Ngjyrёn e syve e kishte tё kuqerremtё nga pagjumёsia. Fërkoi sytë dhe bëri disa hapa. Nё njё cep tё dhomёs ishte një dollap, ku rrinin varur disa pёrparёse tё bardha dhe tё hekurosura. Në një kabinet ishin vendosur kartelat mjekësore të të sëmurëve sipas renditjes alfabetike. U shtri në krevatin portativ, por gjumi nuk po e zinte. Tërhoqi karrigen e drunjtë pas tavolinës dhe mori sërisht në duar bllokun e shënimeve. Sa kohë kishin kaluar që nga ajo ditë, kur kishte prekur një stilolaps me dorë?! Ai bllok shënimesh po i dukej si një diamant i çmuar. Jashtë zyrës së doktor Arbenit, zërat sikur filluan të rralloheshin. Hodhi fjalët e para ashtu krejt instiktivisht.

E Shtunë 7 shkurt 1976!

Ishte vërtet e Shtunë në atë muaj shkurti të vitit 1976? Fatmirësisht blloku i shënimeve kishte edhe një kalendar në faqet e fundit. E shfletoi në ethe dhe lexoi historikun në rusisht. Kalendari ishte në tre gjuhë, në kinezçe, në anglisht dhe në rusisht. Ajo ditë i përkiste shenjës së Ujorit. Shkroi me nxitim.

E dashur Svjetllana! Nuk e di nёse njё ditё do tё jesh nё gjendje tё kuptosh se sa kam vuajtur. Para dy javësh më kuruan me makinёn e elektroshokut, por unё po pёrpiqem ta harroj dhimbjen e me shpirt të uroj nga zemra të gjitha të mirat e kësaj bote. Paç vetëm gëzime në jetë e qofsh gjithnjë ajo që kam njohur dikur: një zonjë e vërtetë dhe e bukur. Nuk e di nëse kjo letër do të mbërrijë ndonjë ditë atje në Saint Petersburg-un e largët, por shpresoj se me ndihmën e Zotit, do t’i lexosh këto fjalë që po shkruaj sonte me kaq nxitim. Atë ditë kur të prita në stacionin e autobuzit dhe më pas në aeroport, shpresoja se do të shfaqeshe nga çasti në çast dhe do të vije me mua. Fati i keq e deshi që të ndahemi dhe unë të sëmuresha e të përfundoja këtu në këtë spital.

……

Ditët ngrysen shumë ngadalë dhe netët nuk bëjnë shumë dallim nga njëra tjetra. Shikoj muret dhe nuk më bëhet për asgjë. Më mungon kaq shumë ti, princesha ime e vogël! Në ëndërr më dalin buzët e tua të rrumbullakta dhë sytë e kaltër të mbushur me vetëtima. Nuk e di pse sot, kur njëri nga doktorët më dhuroi një bllok shënimesh, mё vajti mendja pikёrisht tek ty! Ndoshta, sepse kёsaj terapie shoku nuk i kam besё. Ti as që nuk e ke idenë se si jetoj unë. Ndoshta më ke harruar dhe është normale që të më harrosh. Jeta vazhdon, e dashur, por thellë në shpirt shpresoj që në çaste vetmie, të të shfaqem unë.

Ti nuk e ke idenë se ku kam përfunduar e çfarë bëj. Në fakt nuk jam i lejuar të bëj dot shumë gjëra. Natë e ditë kuvendoj me muret. Për shëtitje jashtë spitalit nuk na lënë, ndërsa dritaret i kemi me hekura! I vetmi njeri që më kupton është Arbeni, doktori i turnit të mbrëmjes. Ai ma dha bllokun e shënimeve dhe njё stilolaps si dhuratë për sjellje të mirё. Edhe sikur këto letra të mos mbërrijnë asnjëherë tek ty, kam përshtypjen se këto shёnime do të mё forcojnë kujtesёn. Në këto faqe do të hedh grimcat e ditës pёr tё mos harruar. Këtë bllok do ta marr gjithnjë më vete. Madje edhe kur të fle, do ta mbaj të fshehur poshtё nёnkrejsёs.

E dashur Svjetllana!

Para se tё hyja nё dhomёn e elektroshokut, rrufita një supë të shpifur që më ngeci në fyt. Në mëngjes hёngra bukё me çaj dhe djathtë. Çaji ishte i klorinuar, ndërsa djathi kaçkavall vinte erë të qelbur, që mezi e durova. Nuk duhej të qahesha, pasi kishte edhe më keq. Brenda mureve të këtij spitali nuk ka shtet në kuptimin e mirё të fjalës. Unë do ta quaja “Zoo park!” Në këtë kopësht zoologjik ku jemi mbledhur ne, kafshët-njerëz, nuk ekziston respekti për Njeriun. Xhungla është në mes dhe katër muret e bardhë anash! Kur na vënë në rresht në fiskulturën e mëngjesit nuk na drejtohen me emra, por me numra. Unë jam numri 12! Në shumicën e rasteve ata më thërrasin “Numri 12”. Ndërsa të gjithë ne kemi një emër të përbashkët: “Kafshët!” Nuk e kuptoj se si një qenie njerëzore, t’i drejtohet po një qenieje tjetër njerëzore me atë emër: “Kafshë!” Kur m’u drejtuan në fillim me atë nofkë, ndjeva një lloj poshtërimi, që nuk e kisha provuar asnjëherë në jetën time. Më vonë u mësova dhe përpiqesha të justifikoja rrethanat në të cilat ndodhesha. Fundja kafshët nuk i bëjnë keq askujt. Më mirë të më thërrasin “kafshë”, sesa të jem “njeri” njësoj si ata, që vrasin përditë njerëz! Para një ore më ndoqën disa “pacientë” të tjerë dhe për pak më rrahën. Njëri përdori këmbën e një tavoline të prishur dhe u përpoq të më godiste, por shpëtova paq.

U përpoqa të mbrohesha me sa mundesha dhe për fat ishte po doktor Arbeni që ndërhyri dhe sonte më la të flija në zyrën e vet. Shpesh përpiqem të kuptoj se nga u vjen gjithë ai tërbim i çmendur. I bëj pyetje vetes, se si është e mundur që ka kaq njerëz të këqinj? Mezi marr frymë dhe më dhemb kurrizi. Çfarё ёshtё tani? Ah, po! Eshtë mbrëmje vonë. Bën shumë ftohtë. Kam një therje të fortë në krahun e djathtë. Kam frikë se do të vdes pa të parё, Svjetllana!

…ndërsa po përpiqej të vazhdonte fillin e mendimeve, dikush trokiti në derë. Fillimisht lehtazi, më pas me grushta. Fiku dritën dhe mbajti frymën. Duhej të ishte përsëri “mësuesi” që ishte vënë në kërkim të atyre që kishin arrestuar Akuparan. Mbylli kapakët e syve të rënduar nga lodhja, por imazhi i Svjetllanës nuk po e linte të qetë. Pëshpëriti me buzët e thara vargun e parë të poezisë që e kishte kaq kohë në mendje.

Me penën time

Do të shpoj natën e zezë të Kremlinit…