Blog

Për matanë kufirit, Covidin e të tjera - Nga Marelba Fushekati

Kur mbërrita në Kanada, në vitin 2001 isha 29 vjeç. Me shaka kur ndaheshim, e sidomos me shoqërinë, më thonin "hidh tre gurë mbrapa të mos vish më këndej".

Kur kam vënë këmbën në shkallët e Malevit, pasi kalova në këmbë rrugën e shkurtër me palmat e përhershme të Rinasit, m'u qesh e mu kujtuan gurët që nuk i kisha marrë për t’i hedhur mbrapa. Udhëtimi ishte i gjatë, natën, me një siklet që më shumë shtohej nga një palë pantallona stofi, që rezultuan të papërshtatshme aspak. Isha veshur e përgatitur për dimrin që më priste në tokë të re atë fillim Marsi, pa marrë parasysh sa e papërgatitur isha.

Arritjen këndej dhe thagmat e fillimit i kam thënë deri diku në një shkrim të mëparshëm, por sot nuk do ndalem tek këto.

Një koleges sime në punë i kish ndërruar jetë i ati. Ajo kish vite që jetonte në Toronto. Nuk mundi të shkonte në atdhe. Të nesërmen që i kish ndodhur gjëma, erdhi në punë. E ftohtë si mu duk, mërmëriti një faleminderit ndaj ngushëllimit tim, buzëqeshi dhe rrufiti e përhumbur kafen. Kaq.

Anglishtja ime e ndryshkur atëherë nuk më la ndofta ta ngushëlloja si duhej. Më dhimbej që ajo ditë për të po ishte si gjithë të tjerat. Dhe me mall e me një ndjenjë krenarie së brendshmi mallëngjeva nga kujtimet dhe taborrin e njerëzve në atdhe që dinin si të të respektonin kur të ndodhte një hata si kjo.

Kohë më vonë, një fqinja jonë, kanadeze nga Montreali, më përshëndeti në rrugë duke qeshur.

"Dajanë, po sa të shkon kjo xhaketë e kuqe. Je nisur në ndonjë festë?"

"Po shkoj në funeral", tha. Të kujtojmë e të japim falenderimet tona për jetën e sime motre që na la dje".

U pataksa. Në mentalitetin tim, zija ishte pikërisht nga ajo siç edhe fjala e ka domethënien. Duke përfshirë edhe veshjen me të njëjtën ngjyrë. Të zezë pra. Vetëm se Dajana ishte veshur me të kuqe. M'u tha që kështu e kanë zakon. Kot nuk thonë, fshat e zanat. Dhimbja nuk ka ngjyrë.

Tërë jetën që jetova në Tiranë, pashë mamanë e tim shoqi të kish përcjellë familjarët e saj mes letrave, zarfave e telefonave rrallë e për mall nga kabinat telefonike të postës. Zarfa të vegjël, të shkruar me alfabet cirilik, që lajmëronin humbjet njëra pas tjetrës. Me kartolina të zgjedhura me kujdes, pa ikona e kryqe, e me foto të atij ose asaj që kish shkuar. Vdekje pa të vdekur. Një ndjenjë mospranimi dhe mohimi, që çuditërisht të bënte më të "akullt" ndaj ç'kishte shkuar. Kështu.

Ka kaluar kohë e gjatë nga këto kujtime. Kufiri vazhdon të mbetet kufi.

I pakalueshëm këto kohë, me këtë kolerë që spo do të largohet, me kokëfortësi sikur po do të na kalisë vullnetin e të na mësojë të mallojmë për ato gjërat e vogla të cilat i kemi konsideruar që na takonin përherë.

"Shko, o populli im, hyr në dhomat e tua, mbylli dyert e tua prapa teje; fshihu për një çast, derisa të kalojë zemërimi." Janë fjalë të profeti Isaia në Testamentin e Vjetër.

Përshëndetjet, përqafimet, të qarat e ngushëllimet tanimë i përkasin një kohe tjetër. Kam shkruar ngushëllime këto kohë, siç edhe ju, më shumë se në çdo kohë tjetër. Dhe lutem me shpirt, ashtu sikundër di, që ky test të jetë në fundin e tij.

Duke kujtuar gjithmonë xhaketën e kuqe të Dajanës dhe falenderimet e saj për njerëzit që patëm fatin ti kemi.

©Marelba Fushekati